مطالعه كيفي شيوه هاي ارزشيابي و بهبود عملكرد داوران مجله هاي علمي پژوهشي حوزه سلامت

مقدمه با توجه به اهميت نقش داوري در كيفيت مقاله هاي ارسالي براي مجلات، اين مطالعه با هدف شناسايي شيوه هاي ارزشيابي و بهبود عملكرد داوران مجله هاي علمي پژوهشي حوزه سلامت انجام شد. روش بررسي رويكرد پژوهش، كيفي و به روش تحليل محتوا انجام شد. سردبيران، مديران داخلي و اعضاء شوراي نويسندگان مجلات با حداقل ۲ سال سابقه كار پيوسته در حوزه مجلات و حداقل تجربه داوري بيش از ده مقاله، به صورت هدفمند انتخاب و در مصاحبه نيمه ساختاريافته مشاركت كردند. استخراج داده ها با روش تحليل محتوا صورت گرفت. جهت تعيين روايي و پايايي از ارزيابي لينكولن و گوبا و بر اساس چهار معيار اعتبار پذيري، انتقال پذيري، اطمينان پذيري و تأييد پذيري استفاده شد. يافته‌ها نظر مطلعين درباره روش هاي ارزشيابي عملكرد داوران در 3 دسته ارزيابي عملي (خودارزيابي عملكردي، و دگرارزيابي عملكردي)، ارزيابي رفتاري (وقت شناسي، و ارزيابي مبتني بر تعهد و اخلاق)، ارزيابي فني تخصصي (ارزيابي فرايندي فن و دقت، ارزيابي سوابق و تجارب، و ارزيابي مبتني بر شواهد) مفهوم يافت. از تحليل نظرات مطلعين درباره روش هاي انگيزشي براي بهبود همكاري داوران، 2 دسته تشويق (مادي، غيرمادي فردي، و غير مادي جمعي)، و تعامل (اطلاع رساني فرايندي، برقراري ارتباط فردي، و طرح درخواست به طور منطقي) حاصل شد. تحليل نظرات درباره روش هاي ارتقاء توانمندي علمي داوران، 2 دسته اطلاع رساني (ارائه شفاف و روزآمد قوانين و دستورالعمل ها، ارائه بازخورد علمي، و آموزش)، و شكل دهي رفتار و تفكر منطقي (توجه به داورهاي كارآمد، و تقويت الگوي فكري رفتاري داور) را نشان داد. نتيجه‌گيري آگاهي از شيوه هاي ارزشيابي، و تقويتي و انگيزشي عملكرد داوران، كيفي تر شدن داوري ها را بهبود مي بخشد. يافته‌هاي اين مطالعه براي مجله هاي علمي پژوهشي و حوزه سلامت از طريق ارتقاء سطح برون دادهاي پژوهشي قابل استفاده است.