نسخ از منظر آيت‌الله العظمي فاضل لنكراني(ره)؛ ماهيت و معيار

موضوع نسخ و شناخت آيات ناسخ و منسوخ از مباحث مهّم و بحث‌برانگيز قرآن‌پژوهي است. اين موضوع از محورهاي تأثير‌گذار در نگرش به قرآن بوده و از ديرباز مورد توجّه مفسران و قرآن‌پژوهان قرار گرفته است. علي‌رغم اين‌كه همۀ علماي اسلام، امكان نسخ را پذيرفته‌‌اند، ولي برخي از آنان منكر وقوع آن در قرآن شده‌اند. آن‌چه در اين نوشتار مورد توجه نگارنده است، تبيين ديدگاه آيت‌الله العظمي فاضل(ره) به ‌عنوان قرآن‌پژوه مثبِت وقوع نسخ در قرآن مي‌باشد. ايشان از جمله انديشمنداني است كه با تبيين ماهيت نسخ، درصدد تعريفي جامع و مانع برآمده و به طرح معيارهاي اين موضوع پرداخته‌اند و ضمن تفكيك دو مرحلۀ ثبوت و اثبات، معتقد به دفع حكم در مرحلۀ ثبوت و رفع حكم در مرحلۀ اثبات مي‌باشند كه با اين بيان برخي كج انديشي‌ها را در مسأله نسخ زدوده‌اند.