سكولاريسم وارونه» و رسانه‌هاي جمعي: كاوشي در وضع بحراني توليداتِ ديني و اخلاقيِ رسانه‌ها در حوزه مخاطب

آيا به همان اندازه كه در دهه‌هاي اخير دين بيشتر به چشم مي‌آيد و توجه رسانه‌اي و سياسيِ بيشتري به آن مي‌شود، عمل ديني هم بيشتر شده است؟ از جمله پاسخ‎هاي متداولي كه در مواجهه با اين پرسش پيچيده ارائه مي‌گردد، تأكيد قاطعانه بر تأثيرات معكوس و خلاف غرض توليدات ديني و اخلاقي رسانه‌ها در جامعه است. اين فرضيه ممكن است حقيقت داشته باشد، اما تا زماني كه فرايند‌هاي حاكم بر «روند آفرينش توليدات رسانه‌ايِ ديني و اخلاقي» در سازمان‌هاي هنري-رسانه‌اي واكاوي نشود، هيچ پاسخ روشني به مسئله يادشده نمي‌توان داد. 0مطالعات اين مقاله پيرامون فرايندهاي خلق توليدات ديني و اخلاقي نشان مي‌دهد «ذات موضوعات اخلاقي و ديني» الزاماً منافاتي با قالب رسانه‌هاي تصويري ندارد؛ بلكه اين ساختار معيوبِ آفرينش توليدات اخلاقي و ديني در بنگاه‌هاي رسانه‌اي ايران (به‎ويژه سازمان صدا‎و‎سيما) است كه بازخورد مخاطبان به اين توليدات را تضعيف كرده است. درواقع گسل‌ها و مرزبندي‌هاي حاكم بر «زيست‌جهانِ» مديران و سازندگان اينگونه توليدات نسبت به واقعيت و تماميت جامعه ايران سبب شده آثار ايشان شالوده‌اي ايستا و منسوخ پيدا كند. لذا نمايش رسانه‌اي آن نزد عموم مردم نيز عمدتاً بسيار آشفته، گنگ و نچسب از آب در مي‌آيد.0اين رويكرد شايع در سازمان‌هاي رسانه‌ايِ ديني را مي‌توان به نوعي در خدمت روندهاي تحقق سكولاريسم ارزيابي نمود و از آن با عنوان «سكولاريزاسيون وارونه» ياد كرد؛ چراكه دقيقاً اين خود سكولاريزاسيون است كه هميشه دين را وادار مي‌كند تا از هر فرهنگي كه نسبت به دين بي‌ربط به‎نظر مي‌آيد، فاصله بگيرد.