مقايسۀ بايسته‌هاي حكومت‌مندي در انديشۀ سياسي هابز و خواجه نظام‌الملك طوسي (با تأكيد بر نظريۀ بحران اسپريگنز)

هركدام از انديشمندان سياسي براساس زيست اجتماعي كه تجربه كرده‌اند مشكله‌اي را در جامعۀ خود يافته‌اند و تلاش نموده تا براي آن راه‌حلي جامع بيابند، بنابراين تحليل انديشۀ سياسي يك انديشمند بدون بازنمايي ساحت اجتماعي‌شان چندان دقيق نخواهد بود. توماس هابز ازجمله انديشمندان سياسي غرب است كه در رسالۀ معروف خود لوياتان به ساختار دولت و حكومت‌مندي پرداخته است، وضعيت خاص جامعۀ انگلستان و ترس‌زاده‌بودن وي، باعث شد تا قرائتي مطلقه از دولت ارائه نمايد. خواجه نظام‌الملك طوسي نيز به‌عنوان انديشمند سياسي شرقي، در رسالۀ سيرالملوك به فلسفۀ دولت‌ورزي پرداخته است، بي‌شك روزگار خواجه اثري مهم بر ديدگاه وي از حكومت‌مندي داشته است. نوشتار حاضر در نظر دارد با استفاده از نظريۀ بحران اسپرينگز به اين سؤال پاسخ دهد كه انديشۀ سياسي هابز و خواجه در باب دولت‌سازي و حكومت‌مندي به چه ميزان تحت‌تأثير ساحت اجتماعي‌شان بوده است.