روند ترقي و شكل‌گيري شخصيت سياسي خواجه نظام‌الملك

خواجه نظام‌الملك سي سال بر وسيع‌ترين قلمرو ايرانِ پس از اسلام وزارت داشت كه اين فرصت او را در شمار تأثيرگذارترين اشخاص ايراني قرار داد. سياست و اقدامات او در طي اين مسئوليت طولاني به‌همراه نگارش سياست‌نامه در آخرين سال‌هاي حياتش، او را به نماد وزيران ايراني مبدل كرده است. به‌رغم پژوهش‌هاي مختلف در مورد وي، روند ترقي و مؤلفه‌هاي تأثيرگذار در ايجاد شخصيت سياسي او تا اينك مورد پژوهشي مستقل قرار نگرفته است. نوشته حاضر به روند شكلگيري شخصيت سياسي خواجه نظام‌الملك و عوامل ترقي‌اش تا مرتبۀ وزارت اختصاص دارد. يافته‌هاي اين پژوهش نشان خواهد داد كه تجربه و جايگاه خاندان وي، تحصيلش در نزد فقيهان و صوفيان نيشابور، و اشتغال او در دربار غزنويان، چگونه بر انديشه و سياست‌هاي وي مؤثر بوده است.