ﺗﺤﻠﯿﻞ رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ـ دﯾﻨﯽ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻧﻔﺲ و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺗﻮﮐﻞ ﺑﻪ ﺧﺪا ﺑﺮ آن

اﻋﺘﻤﺎدﺑﻪﻧﻔﺲ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﺗﮑﯿﻪ ﺑﺮ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪيﻫﺎ و اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎي ﻓﺮدي و ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮي آﻧﻬﺎ ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﯿﻦ ﺳﻌﺎدت ﻣﺎدي و ﻣﻌﻨﻮي ﺧﻮد، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻨﺎﻓﺎﺗﯽ ﺑﺎ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﺧﺪا ﻧﺪارد، ﺑﻠﮑﻪ در اﻣﺘﺪاد اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﺧﺪا و ﻻزﻣﻪ آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از »ﻧﻔﺲ« در اﺻﻄﻼح اﻋﺘﻤﺎدﺑﻪﻧﻔﺲ، »اﻧﺴﺎن ﻣﺮﮐّﺐ از روح و ﺟﺴﻢ« ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ؛ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ، ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺼﻪﻫﺎي اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﻫﻤﭽﻮن ﺗﮑﯿﻪ ﺑﺮ اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎ و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪيﻫﺎي ﺧﻮد و واﺑﺴﺘﻪ ﻧﺒﻮدن ﺑﻪ دﯾﮕﺮان ﮐﺎﻣﻼً ﺳﺎزﮔﺎر اﺳﺖ. ﺑﺮﻃﺒﻖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت رواﻧﺸﻨﺎﺳﺎن، ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻋﺰّت ﻧﻔﺲ و ﺧﻮدﭘﻨﺪاره ﻣﺜﺒﺖ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺮ اﻓﺰاﯾﺶ اﻋﺘﻤﺎدﺑﻪﻧﻔﺲ ﺗﺄﺛﯿﺮ دارد. از ﻧﮕﺎه دﯾﻦ، ﺗﻮﺟّﻪ ﺑﻪ ارﺟﻤﻨﺪي و ﮐﺮاﻣﺖ ﺧﺪادادي آدﻣﯽ، ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻫﺪف ﺑﺮﺗﺮ در زﻧﺪﮔﯽ، ﭘﺮﻫﯿﺰ از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﭼﺸﻤﺪاﺷﺖ و ﻃﻤﻊ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﯾﮕﺮان، ﺳﻌﯽ در ﺗﻘﻮﯾﺖ اﺳﺘﻮاري روﺣﯽ، ﻋﺰم راﺳﺦ و ﺑﻠﻨﺪ ﻫﻤّﺘﯽ، اﺗّﮑﺎء ﺑﻪ اراده و ﻋﻤﻞ ﺧﻮد، ﭘﺮﻫﯿﺰ از ﺗﺮس، ﺗﻮﺟّﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ و اﻣﮑﺎﻧﺎت ﭘﯿﺮاﻣﻮﻧﯽ، ﺗﻼش در ﺟﻬﺖ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﻓﺮد و ارزش ﻧﻬﺎدن ﺑﻪ ﺷﺨﺼﯿﺖ اﻓﺮاد در ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﯿﺎنﻓﺮدي را ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راﻫﻬﺎي اﯾﺠﺎد و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺧﻮدﭘﻨﺪاره ﻣﺜﺒﺖ، ﻋﺰّت ﻧﻔﺲ و ارﺗﻘﺎء اﻋﺘﻤﺎدﺑﻪﻧﻔﺲ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮد. ﺳﻼﻣﺖ روان، ﭘﺎﯾﺪاري در راه ﻫﺪف، ﮐﺴﺐ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ و ﺟﻠﺐ اﻋﺘﻤﺎد دﯾﮕﺮان، ﻓﻮاﯾﺪ و آﺛﺎر اﻋﺘﻤﺎدﺑﻪﻧﻔﺲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽروﻧﺪ. ﻣﺘﻮﮐّﻞ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﺗﮑﺎء ﺑﻪ ﻗﺪرت ﻧﺎﻣﺤﺪود اﻟﻬﯽ، در ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼت ﻫﯿﭻﮔﺎه اﺣﺴﺎس ﺿﻌﻒ و ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ و اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻧﻤﯽدﻫﺪ؛ ﭼﻮن ﻣﯽداﻧﺪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﯾﺎر و ﭘﺸﺘﯿﺒﺎن اوﺳﺖ؛ ﺑﺪﯾﻦﺟﻬﺖ ﻫﻤﻮاره از اﻋﺘﻤﺎدﺑﻪﻧﻔﺲ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ راﺑﻄﻪ ﺗﻮﮐﻞ ﺑﻪ ﺧﺪا ﺑﺎ اﻋﺘﻤﺎدﺑﻪﻧﻔﺲ اﺳﺖ.