طنزپردازي در داستان هاي شهرام شفيعي با توجّه به مقولة انحراف از معيار

نوع ادبي طنز، يكي از زمينه هاي موردعلاقه و برجستة ادبيات مي باشد كه انواع مختلفي را دربر مي گيرد و از راه هاي متنوّعي حاصل مي گردد. يكي از نظريه پردازان مشهور طنز ايوان فوناژي است كه مفاهيم مختلف طنز و كاركردهاي آن را تبيين و بررسي كرده است. از آنجا كه نظريّة فوناژي در مورد طنز، داراي مصاديق متنوّع و جامع است و نگاهي هم به بررسي طنز برمبناي آراي روان شناسي و زبان شناسي دارد، معياري مناسب براي بررسي طنز در آثار مختلف ادبي است. فوناژي در نگاهي جزئي تر و دقيقتر، ميان طنزپردازي در ژانرهاي مختلف ادبي و حتّي حوزه هاي متفاوت ادبيّات مانند ادبيات غنايي يا ادبيات كودك، تمايزاتي قائل-است. فوناژي در يك تقسيم بندي كلّي، طنزپردازي در ادبيات داستاني كودكان را به دو نوع اصلي «انحراف از معيار» و «بازيهاي زباني» تقسيم مي كند و براي هزيك از اين دو قسمت، مؤلّفه ها و مصاديقي قائل است. در اين اثر، داستانهاي موجود در سه اثر از شهرام شفيعي با نام «آوازهاي پينه بسته» و «داستانهاي پاشنه طلاي 1 و 2» در حوزة ادبيات كودك با توجّه به آراء فوناژي و تقسيم بندي او درباب روشهاي طنزپردازي در ادبيات داستاني كودك مورد نقد و بررسي قرارگرفته اند. با بررسي سه داستان موردنظر شهرام شفيعي، مهارت و ظرافت كار او در استفاده از مصاديق مختلف انحراف از معيار به عنوان وجه غالب طنزپردازي او مشخّص مي گردد.