تحليل سوگ نگاره حماسه عاشورا در نقاشي هاي معاصر كودكان با تكيه بر رويكرد فرهنگ ديداري

حماسه عاشورا از وقايع تأثيرگذار صدر اسلام به شمار مي‌آيد كه در باور و اعتقادات فرهنگ مردم ايران با درون‌مايه عزاداري، باعث خلق آثار هنري بسياري در طول تاريخ گشته است. مسئله و مفهوم بازنمايي وقايع تاريخي همواره در دوره‌هاي گوناگون دچار تغيير و تحولات فراواني بوده است. آيين‌هاي اجتماعي و فرهنگي يكي از عناصر تأثيرگذار بر ذهنيت كودك است. كودك در جهان معاصر بيش از گذشته در ارتباط با تصوير و تجربه ديداري است. فرهنگ ديداري زمينه‌اي بينارشته‌اي است كه از منظري انسان‌شناختي به كاركرد تصوير در محدوده‌هاي ديداري دوران معاصر اشاره دارد. بر اساس اين رويكرد، تصاوير تنها بازنمايي واقعيت نيستند بلكه داراي معاني و محتواي بسياري از ارزش‌ها، عقايد و باورهايي هستند كه توسط فرم‌هاي ديداري در زندگي انسان شكل مي‌گيرند. تحقيق حاضر در پي پاسخ به اين پرسش است كه تأثيرات ديداري آيين محرم بر ذهنيت و هنر معاصر كودكان چگونه است و بر مبناي اين تأثيرات، كودكان چگونه از فرهنگ بومي، جغرافيا و آيين‌هاي محرم در خلق آثار خود استفاده كرده‌اند؟ هدف پژوهش تحليل و بررسي تأثيرات ديداري آيين محرم از منظر فرهنگي و هنري، همچنين تجلي و چگونگي بازتاب آن در نقاشي‌هاي معاصر كودكان مي‌باشد. رويكرد تحقيق توصيفي تحليلي است و روش گردآوري اطلاعات كتابخانه‌اي از طريق فيش‌برداري و تصويرخواني است. روش تجزيه‌وتحليل داده‌ها كيفي است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه ذهنيت و هنر معاصر كودكان در يك نظام بازنمايي فرهنگ ديداري شكل مي‌گيرد. دقت در جزئيات و تجربه ديداري كودك با نگاهي آشنا به مراسم آييني محرم همراه است و كودك در بيشتر مواقع به‌جاي بازنمايي واقعه بزرگ تاريخي عاشورا كوشيده تا حقايقي را در شمايل رويدادي براي يادآوري بيان كند و اثري متناسب با آيين‌هاي محرم در فرهنگ ايراني خلق كرده است