مكتب قاجار، ورود به عرصه جديد

Qajar School, entrance to new era

در ادامه سير تكامل و تكوين هنرهاي تصويري ايران، مكتب نقاشي قاجار جايگاه و نقشي درخور توجه و حائز اهميت دارد. از ‏اينرو كنكاش و تفحص در خصوص آثار هنري بجا مانده و ويژگي ها و خاستگاه اين مكتب هنري، مي تواند علاوه بر درك و فهم بهتر ‏ارزش هاي بصري و زيبايي شناسي حاكم بر آن، شناخت جامع تر و عميق تري نسبت به اين مكتب و دوره هنري، حاصل آورد. آنچه ‏كه در اينجا قابل تامل و تعمق مي باشد ريشه‌هاي نقاشي سنتي دوران قاجار را مي‌توان در سبك نقاشي دوران پيشين زنديه و ‏صفوي يافت. در آن زمان، ارتباط با كشورهاي اروپايي سبب تأثيراتي بر فرهنگ ايراني به ويژه بر هنر خاندان پادشاهي و نجبا گرديد. ‏هنر اروپا در آن زمان تحت تأثير واقع گرايي (رئاليسم) بود و تأثير آن بر هنر ايران را مي‌توان در نقاشي هاي دوره قاجار مشاهده ‏كرد. به همين جهت در تحقيق حاضر سعي شده است با اتكا به نمونه آثار هنر نقاشي اين دوران و جمع آوري اطلاعات به روش ‏كتابخانه اي، پژوهشي به روش تاريخي، توصيفي و تحليلي در خصوص مكتب نقاشي قاجار صورت گيرد. آنچه كه از اين جستار قابل ‏استنتاج مي باشد در دوره ي قاجار بسياري از سنت هاي پايدار به جا ماندند و تعارض ميان سنت پرستي و تجدد و ايجاد ارتباط با ‏جامعه ي بين الملل از يك سو و نيز انزواي سياسي و فرهنگي از سوي ديگر موضوعي است كه منجر به شكل گيري مكتب و دوره ‏اي خاص شد، دوره اي كه حدواسطي است بين سنت و مدرنيسم. نقاشي مكتب قاجار سعي دوباره اي بود در ايجاد تعادلي مطلوب ‏ميان دو عنصر ناهمگن ايراني و اروپايي كه در نيمه اول قرن سيزدهم هجري توفيقي دلپذير، اما مختصر دست يافت.‏