مروري بر تحولات منسوجات قاجار در گذار از سنت به مدرنيته

An overview of the developments of Qajar textiles in the transition from tradition to modernity

چكيده: داستان تاريخي حضور بي شائبه ي اروپاييان درزمان صفويه ، حكومتي كه داعيه ي زمامداري ديني و قدر قدرتي خود را به جهان اثبات نمود، فرسنگ ها فاصله با تراژدي حضور آنها در دوران قاجار در ايران دارد. وقوع تحولات همه جانبه ي اروپائيان و عقب ماندگي ايران، آغازگر چالش هايي براي جامعه ي خواهان پيشرفت و ترقي آن زمان قاجار بود. با مرور دوران تاريخي، گذار از سنت هاي قديمي به تفكرات و شيوه هاي نويني كه غرب در طي ساليان به آن رسيده بود و اكنون آن را به جامعه ي ايراني ارائه مي داد، اين سوال را ايجاد مي كند كه خصوصيات عصر مدرن و فشارهاي چند جانبه اي كه بر بدنه ي فرهنگي، اقتصادي، سياسي، اعتقادي و حتي مذهبي جوامع سنتي از جمله ايران وارد كرد تا چه اندازه بر تحولات صنعت نساجي و پارچه بافي ايران موثر بود؟ و آيا ساختار درون متني جامعه ي آن روز ايران در چالش هاي ايجاد شده براي صنعت نساجي و حتي ديگر حوزه ها نقشي نداشت؟ آن چه به عنوان هدف در اين مقاله مورد نظر است، بررسي تحولات صنعت پارچه و نساجي در دوران قاجار و نقش اروپاييان در روند فزاينده ي اين تحولات است. اروپايي كه در جريان صنعتي شدن و گذار از چالش هاي سنت و مدرن، شيوه هاي جديدي را در جوانب حيات خود تجربه مي كرد. به اين منظور، روش تحقيق به صورت كيفي(توصيفي_ تحليلي) و روش تجزيه و تحليل اطلاعات از طريق تحليل محتوا انجام شده است. منابع اين تحقيق كتابها، سفرنامه ها و مقالات مرتبط به آن دروان بوده و از طريق مطالعه و بررسي تحليل و استنتاج صورت گرفته است. در اين مقاله به بررسي تحولات نساجي در طي 4 دوره ي سلطنتي قاجارها پرداخته شده و نيز تحولات درون متني جامعه ي ايراني، چه در تاثير از ارتباط اروپا و چه بي تاثير از آن مورد بحث قرار گرفته است. كلمات كليدي: نساجي_قاجار_ گذار_سنت_مدرن