طبقه‌بندي بينامتني نمايه‌هاي اسطوره‌اي در بهمن‌نامه و گرشاسپ‌نامه

تاريخ اساطير، تاريخي است كه بر پايۀ باورهاي ديرينه شكل مي‌گيرد. مردمان باستان، اسطوره‌ها را طي هزاره‌ها، بنا بر شرايط اجتماعي، آيين‌ها، مناسك، باورها، سنت‌ها، سليقه‌ها و نيازهاي خود پي ريخته‌اند. روايت‌هاي اساطيري با حماسه‌پردازي‌ها، پيوندي تنگاتنگ دارد و شكل‌گيري حماسه بي‌حضور اسطوره، منزلتي كسب نخواهد كرد. مقام ارشد حماسه‌سرايي در ايرانِ پس از اسلام، شاهنامة حكيم طوس است. اين اثر سرمشقي براي ديگر حماسه‌سرايان قرار گرفت و چندي از شاعران به شاهنامه سرايي اقبال نشان دادند. منظومة بهمن‌نامه يا اخبار بهمن از ايرانشاه ابن ابى‌الخير است كه آن را در اواخر قرن پنجم و اوايل قرن ششم سروده است. ابونصر علي بن احمد اسدي طوسي نيز نگارندة گرشاسپ‌نامه است و كتابش را در سدة پنجم نگاشته است. اين دو منظومه با توجه به بسامد بالاى پديده‌هاى اساطيرى و باستاني، قابل رمزگشايي هستند. در اين مقاله، پديده‌هاي اسطوره‌اي دو داستان از قبيل؛ شخصيت‌سازي‌هاي اساطيري پهلواني، موجودات شگفت‌انگيز، كوه‌ها و درياهاى عجيب، باورهاي توتمي، اژدها، جادوگران، پيشگويي، مقدرات آسماني، كارهاى خارق‌العاده و نيز شخصيت‌هاي غير انساني اساطيرى مانند؛ سيمرغ، ققنوس، مردم گياه، درختاني با بار مردم و جانورانِ شگفت آفريده مورد طبقه بندي و شناسايي قرار گرفت .نتيجة پژوهش آن كه ميان پديده‌هاي اساطيري موجود در دو منظومه ارتباط بينامتني وجود دارد و هر دو شاعر از جستارهاي فكري مشابه و انديشه‌هاي اساطيري مشترك بهره برده‌اند.