مضامين و ساختارهاي شعر شيعي در ادب اندلس

در تاريخ شيعه، شعر همواره يكي از ابزار پيام رساني و حمايت از حق و دفاع از آل الله بوده است. ادبيات، يكي از قوي ترين و موثرترين وسايل تثبيت و تبيين ارزش ها مي باشد. شيعه از زمان گذشته در ادبيات و شعر جايگاه ويژه اي داشته است. اندلس نيز بخاطر وجود شاعران شيعه جولانگاه خاصي براي بروز اين نوع ادبي است. شعرشيعي در عصراندلس، نمايانگر اوضاع تاريخي، سياسي، اجتماعي، ادبي و ديني آن روزگار و نيز عشق و دوستي مردمان به ويژه شاعران و اديبان به خاندان اهل بيت است. شعر شيعي در اين عصر از نظر مضمون و ساختار، بيشتر شبيه همان مضمون ها و ساختارهاي مشرق زمين بوده است و در عصر انحطاط نيز همانند ديگر گونه هاي ادبي اين دوره، دچار ضعف و سستي گرديد. پژوهش حاضر كوشيده است با استفاده از روش توصيفي_تحليلي و با بهره گيري از ديوان برخي شاعران به بررسي مضامين شيعي در ادب اندلس بپردازد. نتايج پژوهش نشان مي-دهد كه مضاميني مانند: حسرت و اندوه بر مصيبت هاي اهل بيت(ع)، توسل به خاندان پيامبر(ص) و درخواست شفاعت از ايشان، گريه و سوگواري، وصف فضيلت ها و منقبت ها، مساله خلافت و... بخش زيادي از شعر شيعي در اين دوره را به خود اختصاص داده است. همچنين شاعران براي بيان اين مضامين از اسلوب هاي ادبي و روش هاي بلاغي مانند: بكارگيري عنصر مبالغه، ايجاز قصيده، كاربرد صورخيال، به كارگيري اسلوب معاني همچون ندا، استفهام و... بهره جسته اند.