نقش شواهد گويشي در شناخت متون كهن زبان و ادب فارسي (مطالعۀ موردي در گويش عَلامَروْدشت فارس)

زبان فارسي معيار امروز دنبالۀ فارسي دري است كه تحولاتي را پشت سر گذاشته و امروز نيز با توجه به آسان شدن ارتباطات در معرض تحولاتي گوناگون است. از سويي، متون زباني و ادبي گذشته با تفاوتهايي در تلفظ و معنا پيوندي با شكل امروز دارند. يكي از ابزارهاي شناخت بهتر اين پيوند و دريافت تلفظ درست و معناي گذشتۀ واژگان و سير تحولات آنها گويش‌هاست. معاني و ويژگيهاي زباني و دستوري موجود در گويش‌ها ما را در درك معنا، تفسير و تحليل متون ادبي ياري مي‌كند. گويش علامرودشت در جنوب استان فارس از گويش‌هاي قديم در منطقۀ بزرگ لارستان است كه از گذشته مورد توجه پژوهشگران زبان بوده است. اين پژوهش با مطالعۀ ميداني و كتابخانه‌اي، شواهدي از ويژگيهاي نحوي، فهرستي از واژگان قديم با معنا و شكل تلفظ و نيز برخي از كنايات، باورها و جمله‌هاي نسبتاً مشهور را كه در اين گويش زنده هستند و در متون ادبي ديده مي‌شوند، ارائه كرده است. اين تحقيق علاوه بر نشان دادن شكل درست تلفظي و معنايي برخي از واژگان، نشان مي‌دهد كه گويش علامرودشت يكي از گويش‌هاي بازمانده و كهن فارسي دري است.