وجه انضمامي حكمت سياسي متعالي در تجربه حكمراني جمهوري اسلامي ايران

صدرا شريعت را در حوزه خيال و از عالم نفساني مسمّي به لوح محفوظ و امّ الكتاب دانست كه نسخ احكام هم از آنجا ناشي مي شود و مردمان را هم به آن راهي است. از طرف ديگر باطن مستوري را براي ظاهر مشهود شريعت قائل شد كه با قيام لله حاصل آيد. انقلاب و قيام ديني مردم ايران را كه نظام حكمراني اسلامي را بوجود آورد؛ مي توان راهي براي نيل به باطن شريعت تلقي نمود؛ بدون آنكه ظاهر آن را كنار گذارد. اين سير و سلوك معنوي در جنگ تحميلي هشت ساله تثبيت شد و با نظريه «ولايت مطلقه فقيه» تبيين گرديد. امام خميني(ره) كشور ايران را يك موجود الهي دانستند كه چنين تعبيري را مي توان با ظهور باطن شريعت تحليل نمود. تجربه نسبت مردم با نظام فقاهت شيعي و تداوم تاريخي ولايت فقيه در نظام حكمراني جمهوري اسلامي قابل ملاحظه است كه به مردمسالاري ديني تعبير مي شود. در اين راستا مي توان به كاركردهاي سياسي نظام مرجعيّت ديني هم اشاره نمود كه وحدت در عين كثرت را در نظام ولايت فقيه مي نماياند و نمايشي از دستاوردهاي حكمت سياسي متعالي مي باشد.