نقش بنياد خانواده در الگوي اسلامي – ايراني پيشرفت: رويكرد اخلاق فضيلت‏مدار

شكست بازار ديگر يك مساله‏ي صرفا علمي براي توسعه‏ي مدل‏هاي اقتصادي بخش عمومي تلقي نمي‏شود بلكه مسبب اصلي صيرورت جامعه‏ به سوي جهنمي است كه آكنده از تضادهاي طبقاتي و شكاف‏هاي رو به گسترش درآمدي، گرمايش جهاني و نابودي نسل انسان است. اين مقاله مدعي است كه مشكل اصلي شكست بازار در تأمين توسعه‏ي پايدار و صيرورت فرد و جامعه به سوي نيكبختي و سعادت، مربوط به نفس بازار و ضرورت تأمين منافع شخصي نيست بلكه ناشي از عقلانيت محدود و خردي است كه هژموني سرمايه در تكوين آن مؤثر بوده است. اين مقاله بر پايه‏ي نظريه‏ي طيفي انگاري خود همچنان بر نظام‏ خود سامان بازار تاكيد دارد و تلاش مي‏نمايد كه نشان دهد چگونه جهان‏بيني توحيدي و اخلاق فضيلت‏مدار با حركت از خود خاك‏وار به خود خداوار، با عبور از حدهاي آستانه‏اي، عقلانيت را از طراز عقلانيت حسابگرانه به عقلانيت‏هاي برتر تبديل مي‏كند. آنگاه بر شالوده‏ي اين تحول، سامانه‏ي بازار را نيز متحول و زمينه‏هاي شكست برطرف خواهد شد. يكي از تحول‏هاي بنياديني كه در پرتوي عقلانيت‏هاي فراحسابگرانه در نگرش بازيگران و عاملان اقتصادي ايجاد مي‏شود؛ تغيير در افق خانوار است. دين مبين اسلام و فرهنگ اصيل ايراني تأكيد خاصي بر بنياد خانواده دارند. در اين مقاله ضمن مقايسه نتايج رشد نسل‏هاي هم‏پوشان دياموند با مدل‏هاي رشدي كه بر پايه مدل رشد افق نامحدود تكامل يافته‏اند نشان داده خواهد شد كه چگونه امكان مآل‏انديشي در نگرش هژموني سرمايه‏داري سلب و در نگرش توحيدي تقويت خواهد شد و چگونه عنصر مآل‏انديشي بر رشد، رفاه و توسعه‏ي پايدار اثر خواهد گذاشت.