آموزش تاريخ و لزوم استفاده از مكتب تاريخ نگاري «تاريخ مردم»

يكي از ابزارهاي مهم هر حكومتي جهت بقا و تثبيت جايگاه سياسي، اجتماعي خود، نهاد آموزش و پرورش است. نهادي كه نقشي مهم و اساسي در پي ريزي چارچوب فكري و شخصيت سازي افراد يك جامعه و نوع نگرشهاي فرهنگي و تاريخي و... آنان را برعهده دارد. كتب درسي تاريخ مشخص ترين بخش از دروس نظام آموزش و پرورش است كه با مسئله هويت ملي و محلي ارتباط دارد. آگاهي از پيشينه تاريخي سرزمين مادري و ميراث گذشتگان از طريق اين كتب درسي آموزش تاريخ به دانش آموزان قابل انتقال است اما آن چيزي كه مورد جاي تامل و بحث اين مقاله است بيان مقوله جايگاه هويت ملي و تفكيك ميان ميهن پرستي يا ميهن دوستي در مقابل افراط گرايي يا ناسيوناليسم است. با اين پيش فرض، معرفي مكتب تاريخ نگاري تاريخ مردم و موضوع لزوم استفاده از اين نوع تاريخ نگاري در كتب درسي آموزش و پرورش در ايران بطور ويژه براي اولين بار در اين مقاله بررسي و به عموم صاحب نظران رشته آموزش تاريخ و تاريخ نگاري پيشنهاد داده مي شود. ايران برخلافِ اكثريتِ قريب به اتفاقِ كشورهاي دنيا، يك هويتِ ميهنيِ تاريخ‌مند دارد. تاريخي كه نامنصفانه، گندزدايي‌شده، گزينشي، داراي پيش‌فرض‌هاي نژادي، به شدت احساسي و عاطفي در شرح تاريخ جنگ‌ها، و آكنده از كينه و نفرت از انسان‌هايي است كه در خارج از دايره‌ي «ملت» تعريف شده‌اند، اين مكتب از تاريخ‌نگاري را مكتب تاريخ‌نگاري ملي است و بررسي از بالا به پايين و با اشراف بر حاكمان است و در برابر آن تاريخ‌نگاري، «تاريخ مردم» يا «تاريخ از پايين» مي‌باشد. اساس اين مكتب، اصالتِ مردم (مردم‌محوري) است و مورخ مي‌كوشد تا وقايع تاريخي را از منظر مردم به ويژه طبقه‌ي كارگر و طبقه‌ي متوسط ببيند و حوادث و روي‌دادها را با توجه به تاثيرشان بر زندگي مردم، تحليل كند، و در قضاوت تاريخي منافعِ مردم را معيار قرار دهد.