تحليل و بررسي محيط هاي شهري با هدف ايجاد رفاه اجتماعي براي نابينايان و معلولين (نمونه موردي شهر تبريز)

Analysis of urban environments with the aim of creating social welfare for the blind and disabled (Case study of Tabriz)

شهر به عنوان مجموعه‌اي از عوامل مختلف طبيعي و اجتماعي بايستي به گونه‌اي طراحي و اجرا شود تا پاسخگوي نيازهاي گوناگون همه شهروندان باشد. افراد معلول و نابينا هم به عنوان يكي از اقشار جامعه بدليل فقدان يا نقص در ارتباط با محيط اطراف و دريافت اطلاعات محيطي با مشكلاتي روبه رو هستند. بدون شك معلوليت محدوديت‌هايي را براي شخص به همراه دارد كه در صورت فراهم بودن آموزش‌هاي مختلف، توان بخشي و امكانات شهري مناسب و اصول‌مند، در اكثر موارد از ميزان محدوديت‌ها كاسته مي‌شود. نبود سيستمي مناسب براي رفت و آمد معلولين و افراد سالخورده مشكلاتي را براي اين افراد به وجود آورده است كه جا دارد معماران و شهرسازان آن‌ها را در طراحي ساختمان‌ها و طراحي شهري مورد نظر و استفاده قرار دهند. ايجاد راهكارهاي عملي، استفاده فضاي شهري و ايجاد مبلمان شهري مناسب، توجه به حريم ساختمان‌ها و عوامل ديگر مي‌تواند ما را در پيشبرد اهدافي كه به سلامت و ايمني جامعه منجر مي‌شود رهنمون سازد. مناسب سازي فضاهاي شهري براي معلولان از اولويت دارترين برنامه‌ها و اقدامات مديريت شهري محسوب مي‌گردد. با اين وجود بسياري از عرصه‌هاي عمومي شهري همچون گذرگاه‌ها، پارك‌ها و مراكز شهري در اغلب شهرها با معضل نامناسب بودن فضا براي استفاده معلولان و ناتوانان مواجه‌اند. در بند 25 مصوبه سي و هفتمين اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل متحد در ارتباط با حقوق افراد معلول چنين آمده است: اصل تساوي حقوق معلولين و افراد سالم حاكي از آن است كه نيازهاي كليه افراد جامعه از اهميت يكساني برخوردار بوده و رفع نيازهاست كه مي‌بايست اساس برنامه‌ريزي جوامع را تشكيل دهد. بنابراين، مناسب سازي فضاهاي شهري براي افراد معلول و كم توان نه تنها از نظر حمل و نقل و جابجايي، بلكه از ديدگاه اجتماعي و بعد انساني نيز حائز اهميت مي‌باشد. در اين مقاله سعي شده است كه به شناخت معلوليت پرداخته و با ذكر مشكلات عمده آنان در محيط‌هاي شهري، تلاش شود راهكارهايي براي رفع اين مشكلات ايجاد كرد. روش تحقيق در اين مقاله، مطالعات كتابخانه‌اي، مطالعات ميداني مي‌باشد.