بررسي نقش موثر ارزش‌ها و باورهاي اسلامي در نحوه شكل‌گيري باغ‌هاي ايراني

Investigating the effective role of Islamic values and beliefs in the formation of Iranian gardens

باغ‌ ايراني با قدمتي چندهزارساله به عنوان ميراث ارزشمند ايران، تجلي تفكر و فرهنگ متعالي تمدن ايرانيان مي‌باشد كه با باورهاي آييني و ديني دوره اسلامي و پيش از آن پيوند عميق خورده است و تاكنون نيز ساختار فضايي آن به معاني و باورهاي انسان تجسد بخشيده و باخلق فضايي، نيازهاي فطري انسان را بر آورده ساخته و موجب دستيابي وي به آرامش مي‌گردد. باغ‌هاي ايراني با سابقه كهن و تكامل يافته طي قرون متمادي با شرايط محيطي و فرهنگي جامعه ايراني انطباق داشته و شيوه‌هاي متفاوتي از طراحي ايرانيان را تا به امروز به نمايش گذاشته است. لذا در اين نوشتار با تحليل ساختار باغ‌هاي سنتي ايران و نحوه استقرار و تقسيسمات فضايي آن مشخص گرديد كه باغ‌هاي ايراني فقط يك معماري ساده نيست، بلكه هركدام اجزاي باغ، علاوه بر دارابودن كيفيت‌هايي شناخته شده، يك فرهنگ خاص را يدك مي‌كشند و مجموعه اي از هنر، معماري، نظام گياهي، نظام آبياري، اعتقادات، سبك زندگي و زيبايي شناسي را به نمايش مي‌گذارد و اينگونه با كيفيت‌هاي لاهوتي و قدسي به انضمام بار معنايي و تاريخي، در جهت القاي حس مكان به مخاطب اثرگذار مي‌باشد. بنابراين بهره‌گيري از معماري و الگوي شكل‌گيري آنها تا به امروز و در بسترهاي زماني، جغرافيايي، فرهنگي و اعتقادي مختلف نيز دستخوش تغييرات اساسي نشده است، به طوريكه برخي از عناصر آن در هر شرايط توانسته، كارايي و عملكرد ثابت خود را حفظ كند.