شناسايي عناصر معماري مؤثر بر نشاط اجتماعي شهروندان در فضاهاي شهري از منظر قرآن كريم

شاد زندگي كردن ازجمله نيازهاي اساسي همه افراد محسوب مي شود. اهميت شادي در رشد فيزيكي و معنوي شهروندان منجر به شكل گيري طيف وسيعي از مطالعات در باب راهكاري طراحي شهري و معماري نشاط‌آور شده است، علاوه بر اين، نشاط شهروندان و جامعه در آيات و روايات نيز مورد توجه قرار گرفته است. به نحوي كه دين اسلام با تأكيد بر طرح شهرهاي كارايي و پاسخ‌گويي به دنبال ارتقاي سطح نشاط جامعه بوده است. اين پژوهش باهدف بررسي نقش عناصر شهرسازي موجود در آيات و روايات در ميزان نشاط اجتماعي شهروندان شهر تبريز انجام پذيرفته است. در اين راستا، ضمن بررسي و بازشناسي مفاهيم نشاط‌آفرين در حكمت شهرسازي اسلامي، به‌صورت موردي نقش اين مفاهيم و مؤلفه ها را مكان هاي داراي بافت قديمي و بافت جديد شهر تبريز موردبررسي قرار داده است. نوع تحقيق كاربردي بوده و رويكرد حاكم برآن، توصيفي ـ تحليلي و استنباطي مي باشد. حجم نمونه، 200 نفر بوده كه با استفاده از فرمول كوكران و به روش تصادفي ساده انتخاب شده اند. از طرفي، به منظور برابري، 200 نفر نيز از ساكنين مناطق فاقد عناصر معماري اسلامي انتخاب شده است. نتايج حاصل بيانگر اين است كه به ترتيب متغيرهاي زيبايي شناختي، پايداري، نور، صدا و رنگ، گياهان، امنيت و هندسه داراي بيشترين اثرگذاري در نشاط اجتماعي شهروندان هستند. همچنين يافته ها نشان داد كه ميزان نشاط اجتماعي شهروندان در محلات داراي بافت اسلامي بيشتر از محلات فاقد بافت اسلامي بوده است و مي‌توان گفت كه شهرسازي براساس اصول و حكمت اسلامي مي تواند منجر به ارتقاي نشاط اجتماع شود.