طراحي مدل جهت پويايي سازي صادرات زعفران

Model design for dynamism of saffron export

ايران بزرگترين توليد كننده اين محصول در جهان است، با سهمي معادل 95% ، اما سهم ايران از صادرات اين محصول در بازار جهاني تنها حدود 5% است و توليد كنندگان ايراني كمترين منفعت را از تجارت جهاني اين محصول با ارزش را در اختيار دارند. علت كمبود بودن سهم از بازار نيز به دليل حجم بالايي از محصولات است كه بصورت فله به چند كشور خاص ارسال ميشود و پس از فرآوري و بسته بندي با برند هاي اين كشورها به بازار هاي مصرف ارسال ميشود. گفتني است متوسط قيمت هرگرم زعفران صادرشده به امارات متحده معادل 1.5 دلار، به اسپانيا 1.6 دلار، عربستان سعودي 1.2 دلار، هنگ كنگ 1.5 دلار و هند 1.6 دلار بوده است. بر اين اساس مي‌توان گفت قيمت هر گرم زعفران صادراتي حدود بيست هزارتومان مي باشد.‏ صادرات زعفران 1.6 دلار به ازاي هر گرم به اسپانيا در حاليست كه اين كشور زعفران فله ايران را پس از بسته بندي به قيمت بالايي بفروش مي‌رساند.‏ از قريب يك دهه پيش كه مبحث افزايش صادرات محصولات غيرنفتي به محور اصلي اقتصاد كشور تبديل شده است؛ داشتن يك برنامه جامع براي توليد و صادرات زعفران و كسب عايدي بيشتر از سهم بازار هاي جهاني به يك الزام تبديل شده است. اين پژوهش با استفاده از عوامل موثر بر صادرات زعفران در چارچوب سيستم هاي پويا، مدلي را براي توسعه صادرات و افزايش سهم ايران از بازار جهاني را ارايه نموده است. در اين تحقيق پس از مرور ادبيات و پيشينه تحقيق به وسيله نرم افزار ونسيم ؛ نمودار جريان رسم و سپس شبيه سازي و اعتبار سنجي را نيز انجام داده ايم و در انتها نيز با طرح سناريو سازي و تحليل نتايج پيشنهادهايي را براي اخذ تصميمات مناسب ارايه شده است. با توجه به نتايجي كه بدست آورده ايم؛ متوجه مي شويم كه عواملي همچون بسته بندي مناسب، فراوري و... به تنهايي الزامات اصلي صادرات زعفران نيست ؛ بلكه عدم وجود يك برنامه جامع و مدون صادراتي مهمترين علت و دليل نرخ پايين صادرات و ايران و بهره گيري از بازار جهاني است.