آداب كتاب‌آرايي نسخه خطي موسيقي حكمت علائي ابن‌سينا محفوظ در كتابخانه ديجيتال قطر

نسخه‌هاي خطي، ميراث گران بهاي فرهنگي است كه مطالعه ي آن ها به حفظ فرهنگ، اصالت و ارتقاي علوم و معارف اسلامي ايراني كمك فراواني مي كند. آثار بسياري از عارفان و فلاسفه به‌صورت نسخه ي خطي در كتابخانه هاي مختلف موجود است كه از ميان آن‌ها مي توان به رساله ي موسيقي حكمت اعلائي ابن‌سينا اشاره كرد. خواجه رئيس ابوعلي الحسين بن عبدالله بن سينا، مشهور به ابوعلي سينا، 370_428 ه ق، پرآوازه ترين و تأثيرگذارترين فيلسوف متاله شيعي، دانشمند علوم طبيعي و رياضي، منتقد و پزشك ايراني و بنيان‌گذار حكمت اشراق در جهان اسلام است. با توجه به آنچه ذكر شد، ادامه نوشتار پيش رو در تلاش براي پاسخگويي به اين‌كه، چرا نسخه خطي موجود حائز اهميت است؟ در بررسي كتاب آرايي اين مجموعه از چه تكنيك هاي بصري براي تدوين استفاده شده است؟ يكي از اهداف اين پژوهش تبيين دست يابي به نسخه هاي خطي اين مجموعه رساله به همراه ويژگي هاي ظاهري كتاب آرايي آن ها معرفي شده است. در اين مطالعه از روش تحليل كتاب آرايي نسخه خطي با رويكرد نسخه شناسي استفاده شده است. دستيابي به اطلاعات مورد نياز به شيوه كتابخانه اي و ديجيتال صورت گرفته است. تزيينات نسخه مربوطه، به سبك كشميري هست و خود رساله در ادوار متمادي تدوين و تكميل شده است. وجوه مختلف قابل مطالعه در اين پژوهش، تحليل و تفسير در زمينه كتاب آرايي اسلامي، ازجمله خوشنويسي، جلدسازي، تذهيب و ديگر هنرهاي وابسته، چنان متنوع است كه لزوم انجام مطالعه پيش رو را مي طلبيد. باشد كه پژوهش پيش رو راهگشاي مطالعات گسترده در متون كهن و نسَخ خطي شاخص در ادوار گذشته گردد.

Manuscripts are a precious cultural heritage, whose study helps a lot to preserve and promote Iranian Islamic sciences and knowledge. The works of many mystics and philosophers are available in the form of manuscripts in various libraries, among which we can mention Ibn Sina s treatise on music. Khwaja Rais Abu Ali al-Hussein bin Abdullah bin Sina, known as Abu Ali Sina, 428-370 AH, is the most famous and influential Shiite philosopher, scientist of natural and mathematical sciences, Iranian critics and physician, and the founder of Hikmat al-Ishraq in the Islamic world. Why is the existing manuscript important? What visual techniques have been used in reviewing the book layout of this collection? According to what has been mentioned, the continuation of the upcoming article has been compiled in an attempt to answer the following questions. One of the goals of this research is to explain the way to obtain the manuscripts of this collection of treatises along with the appearance features of their book layout. In this study, the method of bibliographic analysis of manuscripts with bibliographic approach was used. Obtaining the required information has been done in a library and digital way. The decorations of the corresponding version are in Kashmiri style and the treatise itself was compiled and completed in many periods. The various aspects that can be studied in this research, analysis and interpretation in the field of Islamic book design, including calligraphy, cover making, gilding and other related arts, are so diverse that it is necessary to carry out the upcoming study. May the upcoming research pave the way for extensive studies in ancient texts and manuscripts of the past eras.