تأثير غبار نويسي بر نوآوري هاي كتابت قرآن در شرق دنياي اسلام

قرآن كريم، كلام وحي و معجزه پيامبر از جنبه هاي مختلف اعم از نگارش، تزئين، قرائت و غيره مورد توجه جدي قرار گرفته است و همان‌گونه كه قرائت آن با صوت زيبا توصيه شده، كتابت قرآن نيز به مسلمانان توصيه گشته تا قداست و اهميت آن را نشان دهند. وجود نسخه هاي خطي بازنمودي از هنر، فرهنگ و ادبيات گذشتگان هستند و شناخت آن ها سبب افزايش آگاهي درباره گذشتگان مي شود. در اين پژوهش نسخه هايي از قرآن در اشكال چهارگوش، دايره، طوماري، هشت ضلعي و قطره اي با دانگ غبار كه محققين توانستند به تصاوير آن ها دست پيدا كنند، مورد بررسي قرار گرفته اند. متن آيات تمامي اين نُسَخ به قلم نسخ و شيوه ي نگارش غبار است. غبار گونه اي از نوشتار است كه بر روي كاغذ همچون گردوغبار نشان داده مي شود، غبار را به‌اين‌علت كه در گذشته براي نوشتن پيام هاي كوچك كه به بال كبوتران نامه‌رسان مي بستند « قلم غبار» يا « قلم الجناح» ناميده اند. اين مقاله به شيوه توصيفي- تحليلي انجام شده و هدف آن دستيابي به شروع غبار نويسي و تأثير اين شيوه بر قرآن-نويسي در شرق اسلام است. مبناي دسته بندي قرآن ها در اين پژوهش شكل و فرم آن ها در نظر گرفته شده است. لذا پرسش پژوهش بدين گونه است كه دانگ غبار بر نوشتن كلام وحي چه تأثيري داشته است؟ قديمي ترين نمونه كتابت شده با دانگ غبار مربوط به كدام منطقه است؟ نتايج پژوهش نشان داد كه قديمي ترين نسخه به اين شيوه در ايران يافت شده است لذا ايران را مي توان منشأ اين سبك و شيوه دانست، اين سبك از كتابت كه در ابعاد كوچك تهيه شده اند، مورد استفاده سربازان به عنوان طلسم محافظ بوده است. اين گونه از كتابت از راه هاي گوناگوني همچون سفر، جنگ، هديه وارد ديگر كشورهاي اسلامي شده است.