تحليل انتقادي گفتمان قضائي شاكي، متهم، گواه و قاضي در دادگاه هاي ايران

تحليل گفتمان انتقادي، شاخه اي برگرفته از زبان شناسي انتقادي است كه با درنظر گرفتن عوامل بافتي و زباني، روابط پنهان قدرت، سلطه، نابرابري اجتماعي و سوءاستفاده از قدرت را برملا مي كند. محاكم قضايي از اركان هاي تاثيرگذاري قلمداد مي گردند كه حضور اقشار گوناگون اجتماع در آن به چشم مي خورد. بنابراين شناسايي نحوه بازنمايي افراد در اين مجامع و بررسي تمايزات آن ها مهم مي نمايد. از آن جا كه حضور مردان در محاكم قضايي پررنگ تر مي نمايد لذا هدف پژوهش حاضر بررسي نحوه بازنمايي ها در گفتمان هاي شاكي، متهم، گواه و قاضي در دادگاه هاي ايران است تا نشان دهد كه نگرش هر يك به خود و محيط اطرافشان چگونه است، در بازنمايي هاي خود از چه شيوه اي بهره مي جويند، مؤلّفه هاي غالب در گفتمان هاي هر يك و ميزان رازگونگي آن ها به چه ميزان است؟ براي اين منظور با استفاده از چارچوب جامعه شناختي- معنايي ون ليوون (2008)، جملات گفتمان مدار شخصيّت هاي مرد درمكالمات ضبط شده در جلسات دادگاه تحليل، و بسامد و درصد به كارگيري هر يك از مؤلّفه ها و ميزان ارجاعات صريح و پوشيده تعيين شد و رازگونگي محاسبه گرديد. نتايج نشان داد كه به كارگيري مؤلّفه هاي «اظهار» بيشتر از «حذف» بوده و از آن ميان نيز مؤلّفه هاي «فعّال سازي»، «فردي سازي» و «نام بري ضميري» پركاربردترند در نتيجه تمامي كارگزارن داراي تفكّري فعال هستند، و به فرديت خود بيش از گروهي كه به آن تعلّق دارند توجّه مي كنند، همچنين با قرار گرفتن در برابر قانون صراحت در اكثريّت گفتارها ساختار غالب مي باشد. .