آسيب شناسي بافت فرسوده شهري در مقابل سوانح طبيعي مطالعه موردي شهر شيراز

Pathology of worn-out urban tissue against natural disasters, a case study of Shiraz city

آسيب پذيري شهرها از مخاطرات محيطي در كشورهاي داراي محيط طبيعي، پرمخاطره، به چالشي مهم در برابر علوم شهرشناسـي، مديريت، علوم مهندسي و برنامه ريزي شهري تبديل شده است. پژوهش ها و نوشتارهاي مربـوط، حـاكي از آن اسـت كـه بـه رغـم مطالعات و تحقيقاتي كه طي حدود هفت دهه گذشته در مورد بافت هاي تاريخي و فرسوده شهري انجـام شـده انـد ، آسـيب پـذيري بافت هاي مذكور در برابر زلزله از دهه ٩٠ ميلادي مورد توجه قرار گرفته و در ايران نيز از اواسط دهـه ٧٠ بـه ايـن موضـوع اهميـت داده شده است. نقش و جايگاه شهر شيراز در جنوب ايران، اهميت مطالعه آسيب پذيري اين شهر را نشان مي دهد.بنابراين آسيب شناسي بافت فرسوده شهر شيراز در مقابل سوانح طبيعي چون زلزله و سيل و.....با روش توصيفي – تحليلي مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاكي از ان است بافت فرسوده شهر شيراز در قابل سوانح طبيع چون سيل و زلزله با توجه به محدوده تحقيق نوع مصالح ساختماني و كيفيت آن از عوامل اصلي تخريب در زلزله است از آن جا كه تمامي عوامل ساختماني تابعي از وضعيت مصالح به كار رفته در سازه بوده است، بنـابراين هرچقـدر در سـاخت و سازهاي شهري از مصالح بادوام و با رعايت اصول مهندسي استفاده شود، به همان اندازه بناهاي ايجاد شده از آسيب پذيري كمتري در برابر زلزله برخوردار خواهند شد. عمر متوسط ساختمان در سطح محله با تخريب رابطه مستقيم دارد و بالا بودن ميزان تراكم ناخـالص مسكوني عامل اصلي تخريب است كه اين مسائل در اسيب شناسي بافت فرسوده شيراز شناسايي شده است همچنين در خصوص سيل عوامل چون شيب، جهت شيب، افزايش ساخت و سازها در حريم رودخانه، افزايش سطوح نفوذ ناپذير و تراكم ساختماني و عدم مناسب بودن سيستمهاي دفع فاضلاب شهري، پايين بودن عمق آب زيرزميني شناسايي شده است.