تاب آوري شهري در مقابل خشكسالي و توسعه فضاهاي سبز شهري (مطالعه موردي شهر شيراز)

Urban resilience against drought and development of urban green spaces (Case Study of Shiraz City)

شهر شيراز به عنوان پديده نخست شهري جنوب كشور به علت رشد طبيعي جمعيت و مهاجرپذيري در چند دهه اخير به توسعه شهري رسيده است. به طوري كه جمعيت آن از 170659 نفر در سال 1335 به 1418585 نفر در سال 1385 رسيده و همراه با افزايش نرخ جمعيت، مساحت شهر نيز گسترش يافته است و از 22/77 كيلومتر مربع در سال 35 به 17889/1 كيلوكتر مربع در سال 87 رسيده است. خشكسالي همواره تاثيرات شديد و گاه فاجعه باري بر فعاليتهاي حياتي انسان در سراسر جهان داشته است. اين پديده همواره فاجعه محسوب نمي شود، بلكه تاثر آن بر مردم و كيفيت زندگي آنان است كه فاجعه بار بودن يا نبودن آن را مشخص مي كند. فضاي سبز عبارتي است تازه و نوكه جديدا به مدت كمتر از نيم قرن در ادبيات شهرسازي جهان به كار برده مي شود. عبارت فضاي سبز معاني و مفاهيم متعدد و وسيعي را در بر مي گيرد. به طور كلي مي توان گفت: فضاي سبز شامل آن بخش از مناطقي مي شود كه گياهان و هرگونه سبزينگي اعم از درختان، درخچه ها، گل ها و چمن ها را داشته باشد. ديدگاه تاب آوري را به مثابه يادگيري مطرح مي كنند به اين معني كه تاب آوري از تجربه كردن و يادگيري از اختلالات زاده مي شود. نوع روش تحقيق در اين پژوهش كتابخانهاي و روش گردآوري داده ها با استفاده از فيش برداري از كتابها و مقالات علمي و نيز روش تحليل داده ها به صورت توصيفي بوده است. شهر شيراز به دليل قرارگيري در منطقه نيمه جنوبي ايران كه همواره با كمبود بارش باران و كم آبي مواجه است بيشتر از شهرهاي نيمه شمالي ايران خود را نشان مي دهد و باعث خطر آفريني است. استفاده از روش هاي آبياري تحت فشار همچون آبياري قطره اي و آبياري باراني خواهند توانست با كاهش بسيار زياد در مصرف آب براي آبياري فضاهاي سبز شهري شهر شيراز، بهره وري و سرسبزي حاصل از اين تغيير رويه را نيز به ميزان قابل توجهي افزايش دهند. فضاي سبز شهر شيراز مي تواند به عنوان مامني براي پناه بردن خانواده ها به شمار آيد كه در افزايش سلامت رواني و اجتماعي مردمان اين شهر بسيار موثر است. بديهيست مديريت صحيح و علمي مبتني بر مطالعات گسترده، خواهد توانست راهكارهايي شگفت پيش روي مديران اين شهر قرار دهد تا تاب آوري فضاي سبز اين شهر زيبا را در برابر خشكسالي تاريخي و جغرافيايي روبرو شده با آن افزايش دهند.