تحليل تطبيقي مدل‌هاي مفهومي در مطالعات سلامت شهري

Comparative analysis of conceptual models in urban health studies

پيامدهاي مخرب ناشي از روند رو به رشد شهرنشيني، خطرات بهداشتي فراواني در محيط‌هاي شهري به همراه دارد. امروزه جوامع شهري، نياز به بررسي مولفه‌هاي سلامت شهري جهت پرداختن به حوزه‌هاي چالشي مرتبط از جمله آلودگي هوا، تراكم، تهويه نامطلوب هوا، آسيب‌هاي اجتماعي، فقر و بيكاري، فرسودگي را امري ضروري تلقي مي‌دارد. ارتقاي گفتمان سلامت به منظور توانمندسازي و ايجاد بستري مناسب براي رفع نيازهاي شهروندان، داشتن محيط مسكوني سالم، امن و با كيفيت بالا، داشتن جامعه منسجم و نيرومند بسيار ضرورت دارد. هدف اين پژوهش شناخت و درك موضوع سلامت‌شهري و پيامدهاي ناشي از آن، بر اساس مطالعات نظري است كه به كمك روش كتابخانه‌اي و اسنادي از نوع توصيفي- تحليلي انجام شده‌است. نتايج حاصل از هشت مدل‌ مفهومي بررسي شده نشان مي‌دهد، سلامت شهري شامل مولفه‌هاي سلامت روان، سلامت جسماني، سلامت اجتماعي، سلامت ذهني، سلامت محيطي- اكوسيستم، سلامت اقتصادي و سلامت جامعه مي‌باشد. به طوري كه سلامت اقتصادي، سلامت جامعه و سلامت اكوسيستم در مقياسي، ميان سطح فردي و سطح خرد تعريف شده‌است و سلامت جسمي، سلامت روان، سلامت اجتماعي و سلامت ذهني در سطح فردي يا جمعيت قرار گرفته‌است. سطح‌بندي مولفه‌ها بدين معناست كه هر گونه شكل‌دهي به شهر از جمله تصميم‌سازي، عملياتي كردن پروژه‌ها در سطح كلان بر سطوح ديگر از جمله سطح جامعه و سطح خرد/ بين فردي تاثير گذار است كه در سطح جامعه، افراد و مكان‌ها در يك رابطه دوطرفه بر يكديگر تاثير ميگذارند و در جهت رسيدن به توسعه پايدار حركت مي‌كنند.