واكاوي مسائل اجتماعي با زبان طنزآميز در شعر پروين اعتصامي

يكي از شيوه‌هاي انتقاد شاعران، استفاده از شيوه يا نوع ادبي طنز است. مي‌توان گفت در اين مسير زبان طنز بهترين ابزار است؛ زيرا كه طنز ادبي، كلامي است هنري و خنده انگيز كه ضمن انتقاد، هدفش اصلاح جامعه و يك انديشه يا باور نادرست است. يكي از شاعران موفقي كه در ادبيات فارسي توانسته ‌است از اين شيوه بهره كافي و وافي ببرد، پروين اعتصامي است. وي يكي از شاعران برجسته طنزپرداز دوره معاصر است، كه اين جنبه از كار او تاكنون تحت تأثير جنبه‌هاي ديگر شعر او، ناشناخته مانده ‌است. در اين جستار كه با هدف شناخت هر چه بهتر كاركرد مسائل اجتماعي با زبان طنزآميز در شعر پروين اعتصامي انجام‌ شده، با رويكرد توصيفي ـ تحليلي تلاش گرديد تا به تحليل و بررسي مسائل اجتماعي با زبان طنزآميز در شعر اين شاعره دوره معاصر پرداخته شود. برآيند پژوهش حاكي از آن است كه مسائل اجتماعي با زبان طنزآميز در شعر پروين شامل مواردي من‌جمله: حقوق زنان، آزادي‌خواهي و انتقاد از اسارت و بردگي، تاكيد بر كار و كوشش و انتقاد از تن‌پروري و تنبلي، انتقاد از فقر و تنگ‌دستي، نابرابري اجتماعي و بي‌عدالتي، اختلاف يا تضاد طبقاتي، انتقاد از جهالت و ناداني و ... مي‌شود. در اين مرور- محرز شد كه مسائل اجتماعي با زبان طنزآميز در شعر پروين اعتصامي، از تنوع، گستردگي و حسن تأثير چشمگيري برخوردار بوده و عاملي اساسي و عمده در شهرت و ماندگاري اين شاعر طنزپرداز دوره معاصر و اشعار طنز آميز او برشمرده مي‌شود.