روايت و جايگاه آن در ادبيات و هنر عرفاني

تحليل و بررسي كانون روايت و شگردهاي روايي در آثار داستاني، استعدادها و قابليت‌هايي را نشان مي دهد كه به كشف ساختـار منسجم و دقيقي از روايت اثر منتج مي گردد؛ بر همين اساس، تشخيص گوناگوني كـانون‌هاي ديـد، شكل‌هاي مختلف ارتباط راوي با كانون‌ساز و زاويه ديد از اهميت فراواني برخوردار است. به نظر پژوهشگران منشأ روايت‌‌هايي كه از جهان وجود دارد عواملي مانند اساطير، اديان، تاريخ، ادبيات و يافته‌هاي علمي است. بعضي از نظريه‌پردازان باور دارند كه نخستين روايت‌ها از اساطير سرچشمه گرفته‌اند. روايت‌هاي اساطيري سعي داشتند چيستي و چرايي جهان را براي انسان توضيح بدهند. بسياري از محققان انسان را ذاتاً حيواني قصه‌گو مي‌دانند كه مي‌كوشد هر چه را كه پيرامونش وجود دارد در قالب داستان بريزد تا آشفتگي‌ها و پراكندگي‌هاي دنيايش را سر و سامان بدهد. گروهي نيز معتقدند نياز ناگزير ما به ارتباط انساني، موجب شده كه داستان‌گويي بخش جدايي‌ناپذيري از هويت انساني شود. انسان با داستان دنيايي پيدا مي‌كند كه مي‌تواند آن را با ديگران به اشتراك بگذارد. يكي از انواع تكنيك‌هاي روايي كه مي‌توان بر اساس آن توانمندي‌هاي داستان‌پرداز را در شكل‌دهي به ساختار و نظام روايي اثر داستاني سنجيد، نظريه كانون روايت ژرار ژنت است كه در آن به بررسي دو مقوله وجه و لحن روايت پرداخته مي‌شود. در اين پژوهش كه به شيوه استقرايي به بررسي گونه‌هاي مختلف كانون ديد از نظر ژرار ژنت پرداخته مي‌شود.