استريگولاكتون‌ها و نقش‌هاي فيزيولوژيك آنها در گياهان

استريگولاكتون­ها، يا لاكتون­هاي استروئيدي از كاروتنوئيدها مشتق و در سال­هاي اخير بعنوان يكي از نو هورمون­هاي گياهي با نقش­هاي فيزيولوژيكي متنوع در گياهان معرفي شده­اند. اين هورمون­ها در بخش­هاي هوايي و ريشه ­ها براي تنظيم جنبه ­هاي گوناگوني از رشد و ساختمان گياه از جمله تنظيم نمو اندام هوايي، مهار رشد جوانه­ هاي جانبي و ريشه­ هاي نابجا، رشد ثانويه ساقه، طويل شدن تارهاي كشنده و حتي تحريك جوانه زني بذر عمل مي­كنند. همچنين اين مواد ارتباط گياه در ريزوسفر را تحت تأثير قرار داده و در بهبود همزيستي قارچ­هاي مفيد با گياه و كاهش اثرات انگل­هاي غير مفيد بعنوان تنش زنده اثرگذار هستند. نقش­هاي اين هورمون در پيام­رساني، انتقال و تداخل با ساير هورمون­هاي گياهي و همچنين در پاسخ گياه به شرايط مواد مغذي و نور به خصوص در اندام­هاي در حال رشد شناخته شده­اند. بعلاوه استريگولاكتون­ها در بهينه­سازي رشد و نمو گياهان در پاسخ به محرك­­هاي محيطي و تحمل به تنش­هاي غيره زنده از جمله شوري، كمبود مواد غذايي و نور مؤثر هستند. گروهي از استريگولاكتون­ها همچون استريگول، سورگولاكتون و اوروبانچول بعنوان متابوليت­هاي ثانويه در برخي گياهان داوريي و ادويه­اي شناخته شده و بعنوان ماده مؤثره مورد استفاده دارويي قرار مي­گيرند. امروزه با توليد انواع مصنوعي تركيبات شيميايي استريگولاكتون­ها، زمينه كاربردي آنها براي كمك به كشاورزي مهيا شده است. لذا اين مقاله با هدف معرفي بيشتر اين هورمون جديد و نقش­هاي فيزيولوژيك آنها در گياهان به منظور كاربرد بهتر و دقيق­تر اين تنظيم كننده رشد براي افزايش توليد كمي و كيفي محصولات گياهي ارائه شده است.