تاثير سطوح كم زئوليت (كلينوپتيلوليت) بر متغيرهاي تخمير شكمبه‏اي در شرايط آزمايشگاهي

مقدمه: يكي از راهكارهاي تغذيه‏اي براي بهبود جمعيت ميكروبي شكمبه و فعاليت آنزيمي آنها (براي نيل به بهترين پتانسيل تخمير و گوارش) استفاده از افزودني‏هاست. اهميت افزودني‏ها وقتي مشخص مي‏شود كه بدانيم در مسير بهبود عملكرد دامها، امكان پيشرفت ژنتيكي بيشتر بدون بروز ناهنجاري‏هاي مختلف با محدوديت مواجه است. امروزه برخي كاني‏هاي معدني به منظور افزايش محصولات كشاورزي، دامي و آبزيان در سرتاسر دنيا كاربرد دارند. از بين آنها، كاني‏هاي سيليكاته (مانند: زئوليت) در مقايسه با ساير گروه‏ها داراي اهميت بسزايي هستند. مواد و روش‏ها: در اين پژوهش تأثير سطوح 2 و 3 درصد زئوليت (كلينوپتيلوليت) بر متغيرهاي تخمير برون‌تني بررسي شد. جيره پايه (شاهد) فاقد افزودنيهاي معدني بود كه بر اساس توصيه‌هاي NRC متوازن گرديد و حاوي اقلام اصلي يونجه خشك، دانه جو، دانه ذرت، كنجاله سويا، نمك و مكمل معدني-ويتاميني بود. آزمايش با استفاده از تكنيك توليد گاز برون‌تني در قالب طرح كاملاً تصادفي با 3 تيمار، 2 سري (run) و 3 تكرار در هر سري انجام شد. نتايج و بحث: سطوح 2 و 3 درصد زئوليت باعث افزايش توليد گاز، قابليت هضم و انرژي قابل متابوليسم شد. يكي از علل مهم افزايش قابليت هضم و توليد گاز ممكن است اين باشد كه يون‏هاي منيزيم، كلسيم، پتاسيم و سولفيت هضم سلولز را در شكمبه بهبود مي‏بخشند و باكتريهاي سلولولتيك براي تكثير نياز به يون‏هاي مذكور دارند و آنزيم‏هاي خارج سلولي با پتاسيم و منيزيم فعاليتشان را افزايش مي‏دهند. زئوليت با دارا بودن اين يونها مي‌تواند موجب افزايش هضم سلولز شود و پتاسيم و منيزيم موجود در آن به عنوان كاتاليزور آنزيمي عمل كنند. نتيجه گيري كلي: براساس نتايج بدست آمده زئوليت علاوه بر افزايش قابليت هضم و سوبستراي تجزيه شده به عنوان مخزن نيتروژن در شكمبه عمل كرده و مسموميت آمونياكي را كنترل مي‏كند. از سوي ديگر با كاهش گاز متان توليدي از هدر روي انرژي و آلودگي محيط زيست جلوگيري مي‏كند. بنابراين استفاده از هر دو سطح 2 و 3 درصد زئوليت به عنوان يك افزودني ارزشمند براي بهبود ارزش غذايي خوراك توصيه مي‏شود.