بررسي برخي خصوصيات غذايي بوته گوجه فرنگي سيلو شده همراه با خرماي ضايعاتي و تفاله مركبات

مقدمه: فرآورده هاي فرعي صنايع كشاورزي منابع ارزشمندي به لحاظ محتواي انرژي، پروتئين و فيبر موثر هستند و استفاده از محصولات فرعي كشاورزي در تغذيه دام ها باعث كم كردن وابستگي دام به غلاتي مي شود كه توسط انسان مصرف مي شوند. در كنار اين، تغذيه اين محصولات باعث حذف برنامه هاي پرهزينه از بين بردن پسماند هاي محصولات كشاورزي مي شود .اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﻣﺆﺛﺮ در ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻋﻠﻮﻓﻪ زﻣﺎن ﺑﺮ و ﭘﺮﻫﺰﯾﻨﻪ اﺳﺖ و ﺑﻬﺘﺮاﺳﺖ فاكتورهاي ﻣﻬمي كه درﺗﻌﯿﯿﻦﮐﯿﻔﯿﺖﻋﻠﻮﻓﻪ تاثير دارند ﺑﺮرﺳﯽﺷﻮد. درﺑﯿﺶﺗﺮﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎيي مثل درﺻﺪ ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ ﺧﺎم، ﮐﻠﺴﯿﻢ، ﻓﺴﻔﺮ، دﯾﻮاره ﺳﻠﻮﻟﯽ ﻣﻨﻬﺎي ﺳﻠﻮﻟﺰ، ﻣﺎده ﺧﺸﮏ ﻗﺎﺑﻞ ﻫﻀﻢ و ﻣﯿﺰان اﻧﺮژي ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﺴﻤﯽ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺷﺪه اﺳﺖ. بنابراين هدف از انجام اين پژوهش بررسي برخي خصوصيات غذايي بوته گوجه فرنگي سيلو شده همراه با خرماي ضايعاتي و تفاله مركبات بود. مواد و روش ها: بوتة گوجه فرنگي و خرماي ضايعاتي از مزارع و باغات شهرستان جيرفت جمع‌آوري و از ابتدا به‌صورت مخلوط در تهيه سيلاژ استفاده شدند. تيمارهاي آزمايشي شامل 1- سيلوي بوته گوجه فرنگي (شاهد)، 2- بوته گوجه فرنگي + 5 درصد ضايعات خرما، 3- بوته گوجه فرنگي+ 10 درصد خرماي ضايعاتي 4- بوته گوجه فرنگي+ 5 درصد تفاله مركبات و 5- بوته گوجه فرنگي + 10 درصد تفاله مركبات بودند. مقدار توليد گاز در زمان 24 ساعت اندازه‌گيري شد و از معادلات مربوطه جهت تعيين قابليت هضم ماده آلي، انرژي قابل متابوليسم و توليد پرونئين ميكروبي استفاده شد. نتايج و بحث: نتايج نشان داد كه ميزان توليد گاز در زمان 24 ساعت تحت تاثير تيمارهاي آزمايشي قرار گرفت و ميزان آن در تيمارهاي 1، 2، 3، 4 و 5 به‌ترتيب برابر با 28.23، 29.42، 32.08، 42.05 و 43.35 بود. قابليت هضم ماده آلي، انرژي قابل متابوليسم و توليد پرونئين ميكروبي تحت تاثير تيمارهاي آزمايشي قرار گرفت. بيشترين مقدار قابليت هضم ماده آلي (گرم بر كيلوگرم ماده خشك)، انرژي قابل متابوليسم (مگاژول بر كيلوگرم) و ميزان توليد پروتئين ميكروبي (گرم بر كيلوگرم ماده آلي) در تيمار 5 و به‌ترتيب برابر با 12/53، 15/8 و 21/1025 و كمترين مقدار در تيمار 1 و به‌ترتيب برابر با 25/38، 12/6 و 19/738 مشاهده شد. نتيجه گيري كلي: با توجه به داده هاي بدست آمده مي توان نتيجه گرفت كه استفاده از خرماي ضايعاتي و تفاله مركبات باعث بهبود خصوصيات سيلوي بوته گوجه فرنگي شده و مي توان از آنها به عنوان افزودني سيلو استفاده كرد.