تاثير سطوح مختلف سيلاژ كاكتوس علوفه اي يونجه بر توليد گاز و فراسنجه هاي تخميري شكمبه

مقدمه: در كشور ما نيز به دليل محدوديت هاي منابع آبي، تأمين علوفه موضوعي بسيار جدي است و تبديل به دغدغه اي مهم و هميشگي شده است. بنابراين تغيير الگوي كشت و جايگزيني گونه هاي مقاوم به كم آبي مي تواند راهكار مناسبي براي جبران خسارت هاي ناشي از خشكسالي باشد. كاكتوس علوفه اي است كه مي تواند جايگزين مناسبي براي كشت محصولاتي كه به آب فراوان نياز دارند باشد. اين گياه با توجه به ميزان انرژي خام بالا، مي تواند در تركيب با يك علوفه به عنوان منبع انرژي براي دام استفاده شود. بنابراين هدف از اين تحقيق بررسي سطوح مختلف سيلاژ كاكتوس و يونجه در جيره گوسفندان بر بر توليد گاز و فراسنجه هاي شكمبه اي بود. مواد و روش ها: براي تهيه سيلاژ، كاكتوس علوفه اي به ميزان 66 كيلوگرم و يونجه خشك به ميزان 34 كيلوگرم به صورت همگن مخلوط و در بشكه هاي پلاستيكي 220 ليتري فشرده شدند. در اين آزمايش از چهار رأس گوسفند نر نژاد كرماني در قالب طرح پرخشي در چهار دوره 21 روزه استفاده شد. جيره هاي آزمايشي شامل جيره شاهد (سطح صفر) و جيره هاي داراي سطوح 10، 20 و 30 درصد سيلاژ مخلوط كاكتوس علوفه اي-يونجه بود. ابتدا حجم گاز توليدي از جيره هاي آزمايشي تعيين شد. در روز آخر هر دوره از مايع شكمبه هر گوسفند در سه ساعت پس از مصرف خوراك توسط لوله مري متصل به دستگاه ساكشن، جهت تعيين pH، نيتروژن آمونياكي و جمعيت پروتوزوآ شكمبه نمونه گيري به عمل آمد. نتايج و بحث: حجم گاز توليدي از جيره هاي آزمايشي به طور معني داري متفاوت بود (05/0p ). بيشترين غلظت نيتروژن آمونياكي مايع شكمبه با تغذيه جيره داراي ۳۰ درصد سيلاژ مشاهده شد (05/0p ). ميزان pH تحت تاثير جيره هاي آزمايشي قرار نگرفت. هر دو گونه پروتوزوآي سلولوليتيك و هولوتريش با تغذيه جيره هاي داراي 20 و 30 درصد سيلاژ كاكتوس-يونجه بيشترين غلظت را داشتند (05/0p ). جمعيت كل پروتوزوآ نيز با تغذيه جيره هاي داراي 30 درصد سيلاژ كاكتوس-يونجه نسبت به ساير جيره ها بالاتر بود. نتيجه گيري كلي: با توجه به نتايج اين تحقيق مي توان كاكتوس را به همراه يونجه سيلو نموده و با توجه به اينكه اضافه كردن سيلاژ مخلوط كاكتوس-يونجه به جيره گوسفندان سبب بهبود شرايط شكمبه و افزايش جمعيت پروتوزوآ شد، در نتيجه مي توان از آن در جيره دام هاي سبك تا سطح 30 درصد براي جبران كمبود خوراك دام در فصول گرم و در مناطق نيمه خشك بهره برد.