بررسي ميزان توليد و تركيبات شير و مصرف مواد مغذي در ميش‌هاي تركي- قشقايي در دو اقليـم ييلاق و قشلاق

مقدمه: مهم‏ترين منبع درآمد ايلات و عشاير را دامداري تشكيل مي‎دهد كه متاسفانه اين منبع درآمد در سيستم پرورش عشايري بطور قابل توجهي تحت تأثير شرايط آب و هوايي قرار گرفته و به شدت بهره وري توليدات اين سيستم پرورشي را بي-ثبات كرده است. بنابراين لازم هست كه تحقيقات بيشتري در زمينه تاثير نوع اقليم منطقه بر عملكرد دام به ويژه در سيستم وابسته به مراتع صورت پذيرد. اين مطالعه با هدف بررسي ميزان توليد و تركيبات شير و مصرف مواد مغذي در ميـش‌هاي تركي قشقايي در دو اقليـم ييـلاق و قشـلاق انجام شد. مواد و روش ها: به منظور بررسي توليد و تركيبات شير، مصرف مواد مغذي و قابليت هضم مواد مغذي متأثر از شرايط اقليمي قشلاقي و ييلاقي، تعداد 16 رأس ميش شيرده تركي-قشقايي با ميانگين شكم زايش 21/0±81/2، وزن زنده 84/0±81/44 كيلوگرم، توليد شير 65/5±06/306 گرم، به طور تصادفي و مساوي (8=n) به دو اقامت‏گاه متفاوت اختصاص داده شدند. ميش‏ها به مدت 21 روز بود شامل 14 روز دوره‎ي عادت‌دهي و 7 روز دوره‎ي نمونه‎گيري، در دو اقامتگاه ييلاقي و يا قشلاقي نگهداري شدند. نتايج و بحث: نتايج نشان داد كه، نوع اقليم تنها بر غلظت خاكستر شير تاثير معني داري داشت (05/0≥P) و تاثير زمان نمونه‏برداري و برهم كنش زمان در اقليم تنها بر ميزان توليد شير اثر داشته است (05/0≥P). از طرف ديگر داده ها نشان داد كه نوع اقليم بر مصرف مواد مغذي ماده خشك، ماده آلي مصرفي، آب و NDF مصرفي در سطح (05/0≥P) اثر گذار بوده است. نتيجه گيري كلي: تنش گرمايي موجب تغيير در عملكردهاي بيولوژيكي ميش ها مي شود، كه به تبع آن مي تواند موجب كاهش مصرف و بهره وري خوراك، كاهش توليد شير و تغيير تركيبات آن، اختلال در جذب مواد مغذي و تعادل انرژي گردد. به منظور كاهش اثر تنش گرمايي، و با توجه به اينكه گوسفندان در ساعات نزديك به ظهر در منطقه قشلاق در شرايط هشدار تنش گرمايي قرار مي گيرند، بهتر است دوشيدن ميش ها در صبح و يا عصر انجام گردد.