بررسي نرخ تجزيه‌پذيري شكمبه‌اي مكمل آلي پايدار شده مس و روي

Investigating the rate of ruminal degradability of copper and zinc stabilized organic supplement

مقدمه: مطالعات انجام شده در دام هاي مختلف نشان داده است كه علاوه بر اهميت تأمين انرژي و پروتئين، تأمين مقادير كافي عناصر معدني براي ايجاد حداكثر سلامتي و عملكرد بهينه توليد مثلي در دام هاي اهلي حياتي است. عناصر كمياب مانند روي، مس و منگنز به دليل حضور در ساختمان آنزيم هاي سوپر اكسيد ديسموتاز، گلوتاتيون پراكسيداز و گلوتاتيون ردوكتاز كه باعث كاهش راديكال هاي آزاد و جلوگيري از آسيب به سلول ها و متابوليت ها مي شوند، جزء جدا نشدني سامانه آنتي اكسيداني بدن هستند. مواد معدني به دو فرم آلي و غيرآلي در تغذيه حيوانات استفاده مي شود. نتايج مطالعات نشان داد كه زيست فراهمي عناصر روي و مس به فرم آلي بيشتر است. مواد و روش‌ها: براي ساخت مكمل آلي پايدار شده مس و روي ابتدا نانوالياف از ايزوله پروتئين آب پنير (WPI )، ساخته شد. ساختار ميكروسكوپي نانوالياف‌ها با استفاده از ميكروسكوپ نيروي اتمي مورد بررسي قرار گرفت. به منظور تشكيل كمپلكس پايدار شده نانوالياف ايزوله پروتئين آب پنير با عناصر مس و روي، حجم مناسبي از نمك هاي ZnSo4 7.H2O و CuSO4 با غلظت نهايي 100 ميلي‌مولار به همراه عصاره فنولي پوست انار در غلظت (صفر، 1 و 2 درصد) به نانو الياف در حال ساخت اضافه شد. براي تعيين نرخ تجزيه مكمل هاي آلي پايدار سنتز شده از آزمون توليد گاز شكمبه اي استفاده شد. بعد از 24 ساعت انكوباسيون كل محتويات ويال با سرعت 12000 دور در دقيقه به مدت 30 دقيقه سانتريفيوژ شدند. در پايان به منظور جداسازي نهايي عناصر مس و روي محلول، سوپرناتانت بدست آمده از فيلتر غشايي ميلي پور به قطر منافذ 25/0 ميكرون عبور داده شدند و مقدار مس و روي در محلول هاي جمع آوري شده در پايين فيلتر غشايي ميلي پور از طريق دستگاه جذب اتمي تعيين شدند. نتايج و بحث: نتايج پژوهش حاضر نشان داد نرخ تجزيه‌پذيري عنصر روي در بين تيمارهاي مختلف اختلاف معني‌داري آماري داشتند (05/0 P)، به‌طوري‌كه مكمل آلي پايدار شده با يك درصد عصاره فنولي پوست انار كمترين نرخ تجزيه و حلاليت عنصر روي در شكمبه را دارا بودند. در رابطه با عنصر مس اختلاف آماري معني‌داري بين تيمارها وجود نداشت اما از نظر عددي نرخ تجزيه در تيمار 2 نسبت به دو تيمار ديگر پايين تر بود. تجزيه پذيري پايين مواد معدني آلي بيانگر اين است كه مكمل استفاده شده در اين تيمار در مقابل تجزيه شكمبه اي مقاوم بوده و احتمالاً در صورت استفاده در نشخواركنندگان به قسمت هاي بعدي دستگاه گوارش منتقل خواهد شد. نتيجه‌گيري كلي: نتايج تحقيق حاضر نشان مي دهد استفاده از سطح 1 درصد عصاره فنولي پوست انار در ساخت مكمل هاي آلي مس و روي منجر به تجزيه پذيري و حلاليت پايين اين عناصر در شكمبه و احتمالاً افزايش جذب در روده باريك و زيست‌فراهمي بالاتر در حيوانات مي شود.