بدعت ها و بدايع دستوري در شعر مهدي اخوان ثالث

norm-breaking and grammarical innivations in the poetry of Mehdi Akhavan Sales

مهدي اخوان ثالث از شاعران برجسته دوران معاصر است كه تقريبا ويژگي هاي منحصر به فردي در ميان شاعران هم عصر خود در ساختار زبان شعري دارد. از خصوصيات ويژه زبان شعر اخوان، آشنايي زدايي هاي نحوي و باستان گرايي وي در به كارگيري قواعد دستوري مي باشد. در اين مقاله هدف، بررسي و تجزيه و تحليل انواع فراهنجارهاي شعر اخوان تحت عنوان بدعت ها و بدايع دستوري است. آنچه در اين پژوهش در پي دست يافتن به آن هستيم، بررسي ويژگي هاي نحوي شعر اخوان و استخراج تركيبات و ساخت هاي دستوري برجسته است. منظور ما از اين برجستگي ويژگي هاي ابداعي و بدعت هايي است كه اخوان با به كار بردن آن در ساختار هاي نحوي، زبان شعر خود را برجسته ساخته است. پس از استخراج اين ساخت ها، آن ها را با توجه به ويژگي هايشان دسته بندي مي كنيم و به تجزيه و تحليل مختصات دستوري آن مي پردازيم. بدعت هاي دستوري شعر اخوان بيشتر شامل به كار گيري ساخت هاي دستوري خلاف قاعده و هنجار مي باشد و خلاقيت در ساخت واژه هاي تركيبي و اشتقاقي با روش قاعده افزايي و يا همسوي با قواعد دستوري، بدايع زبان شعر وي را در بر مي گيرد. از طرفي اخوان با به كار گيري آركائيسم يا باستان گرايي در حوزه دستوري در شعر خود، به زبان شعرش فخامت و صلابتي قابل ستايش و در عين حال دلپذير و لذت بخش داده است و با ساختن تركيبات دستوري خلاقانه به موسيقي دروني، كناري و بيروني شعر خود نيز به ميزان قابل توجهي افزوده است.