تحليل جايگاه زنان در رمان ريشه در اعماق

Analyzing the position of women in the novel Roots in Depth

ابراهيم حسن‌بيگي در رمان ريشه در اعماق، دو تفكر متفاوت را به خوبي به تصوير كشيده است. گروهي پاي‌بند به تعصبات قبيله‌اي و نظام مردسالارانه و گروهي ديگر در تلاش براي احقاق حق و اجراي فرهنگ انقلابي و متجدد در زندگي متحجر پيشين هستند. نمود اين تعارض‌ها در منطقة بلوچستان به وضوح قابل بيان است و حسن‌بيگي به خوبي اين منطقه را برگزيده است. در كتاب پيشرو با سه زن كه هر كدام متناسب با عقايد و منش خود نقش متفاوتي را ايفا مي‌كنند، روبرو مي‌شويم. زني مهربان و دلسوز با نام «بماه» كه دوري همسرش، براي وي طاقت فرساست و حضور شاپوك در جبهه‌ها براي وي سخت مي‌گذرد و سعي در منصرف كردن او از رفتن به جنگ دارد؛ از سوي ديگر مادر بماه، زني پخته، دنياديده و آشنا با فرهنگ شهادت كه شوهر خود را نيز در اين مسير از دست داده و اين غم او را صبور ساخته و به نگاهش در زندگي عمق بخشيده است. در نهايت مادر شفي كه محكوم به اطاعت و تبعيت بي چون و چرا از همسر است و در مقابل، اسير محبت مادري خود مي‌باشد؛ اما شاپوك به دليل طغيان در مقابل پدر از خانواده رانده شده است. آداب برخاسته از مردسالاري اين زن را در يك كشاكش ناعادلانه قرار داده است و مادر پيوسته در زجر و فاقه زندگي را مي‌گذراند.