واكاوي مفهوم عشق به وطن در اشعار عارف قزويني

Analysis of the concept of love for the homeland in the poems of Aref Qazvini

ابوالقاسم عارف قزويني در سال1300ه.ق. يا كمي پيش از آن در قزوين متولد شد. او از شاعران برجسته و تاثيرگذار دوره ي مشروطيت است. عارف روايتگر فرهنگ و گاه مفسر وقايع سياسي-اجتماعي و تاريخ پر آشوب زمانه ي خويش است. عارف در آغاز كار ادبي خود از درك اهميت وقايع سياسي بسيار دور بود، نخست به شيوه متقدمان با همان مضمون و محتوي، شعر مي سرود. اما رفته رفته با آشنايي بيش تر با محيط و اوضاع و احوال اجتماعي و بروز وقايع انقلابي، به شاعري انقلابي، ميهن‌پرست، مبارزه راه سعادت و جلوگيري از ستم ستمگران بدل مي گردد و سرانجام مدافع سرسخت آزادي مي شود. در اين جستار كه به روش توصيفي – تحليلي است هدف واكاوي انديشه سياسي عارف و پاسخ دادن به اين سوال كه وي چگونه در اوضاع نابسامان توانسته اشعار سياسي بسرايد؟ نتايج به دست آمده نشان مي دهد كه انقلاب مشروطه در شكل گرفتن شخصيت حق‌طلبي و آزادي خواهي عارف نقشي عمده داشت و مبارزه با رژيم سلطنت را به شدت دنبال مي-كرد و حكومت جمهوري را مي‌ستود و به دست آوردن آزادي ملي و اجتماعي را منوط بر به دست گرفتن اسلحه و برانداختن ريشه استبداد مي‌پنداشت. عارف با استفاده از قالب تصنيف و آميختن اشعار خويش با امثال و حكم و ضرب‌المثل‌هاي عادي مردم شعر خود را هر چه بيش تر ساده و روان ساخت. عشق به ميهن در تمامي دوران‌هاي زندگاني دشوار شاعر به چشم مي خورد.