بررسي تطبيقي حقوق و جايگاه زن در اشعار نزار قباني و احمد شاملو

Comparative study of women’s rights and position in Nizar Qobbani and Ahmad shamloo’s poem

چكيده : عشق به زن از متعالي ترين احساس مشترك روح انسان هاست كه به عنوان يكي از مضامين جاويدان شعري در ادبيات تمام ملل جهان و در هميشه ي روزگاران حضور داشته است . نمي توان ادبيات و شعر را بدون حضور زن تصور كرد چرا كه اگر اين مضمون والا از شعر و ادبيات كنار گذاشته شد چيزي جز توصيف و تحليل هاي صرف تاريخي و اجتماعي و سياسي و عاميانه چيز ديگري از ادبيات بر جا نمي ماند . شاعري را نمي توان پيدا كرد كه در اشعار خود به نحوي به بحث زن نپرداخته باشد و در مورد عشق زن قلم سرايي نكرده باشد . هر چند كيفيت و كميت پرداخت شاعران به زن و عشق او متفاوت بوده ولي در كل مقوله ي زن در هر زمان و تاريخ يكي از مباحث اصلي شعر شاعران بوده است . در اين مقاله خصوصيات و ويژگي هاي بارز زن در اشعار نزار قباني نامي ترين و پرنفوذ ترين شاعر معاصر عرب و احمد شاملو از بزرگترين شعراي معاصر ايران زمين به تصوير كشيده شده است . با برسي تطبيقي و مقايسه اي اين دو شاعر تفاوت و شباهت و كيفيت و كميت هاي اشعار آن به ديد افكار عمومي از سلايق مختلف گذاشته شده است . نزار قباني در شعر خود زن را موجودي برتر و مقدس مي داند . از ديگاه نزار قباني زن جزِء لاينفك جدا نشدني شعر مي باشد كه موسيقي شعر را در پژواك زن جستجو مي كند . نزار قباني در ميان شاعران عرب به شاعر عشق و زن شهرت يافته است . زن گاهي به عنوان زن و گاهي به عنوان معشوق آسماني و گاهي در هيبت موجودي كاملا زيبا و شايسته ي دوستي و دوست دارندگي در شعر نزار بروز و ظهور مي يابد . اما زن در شعر احمد شاملو داراي روح بزرگ و مقدسي ست كه زن را بر ساير افراد برتري مي دهد و مي كوشد كه زن را در اجتماع در اوج و در جايگاه حقيقي خود نشان بدهد . شاملو مي كوشد كه بجاي پرداختن به صفات ظاهري زن ، روح و عشق جسور او را توصيف كند تا با اين كار به زن برتري بخشيده و به جايگاه نزولي او پايان بدهد . به عبارت ساده تر در شعر احمد شاملو روح و عشق زن بيشتر از صفات ظاهري او خودنمايي مي كند . اين مطالعه و مقايسه به روش تطبيقي و به شيوه اسنادي كتابخانه اي انجام شده است و شعر هاي اين دو شاعر بزرگ ايراني و سوري در مورد زن مورد مطالعه و بررسي قرار گرفته است .