بررسي تطبيقي مؤلفه هاي نمادگرايي در رمان زيتون الشوارع اثر ابراهيم نصرالله و رمان انتري كه لوطي اش مرده بود اثر صادق چوبك

A Comparative Study of the Components of Symbolism in the Novel Olive of the Streets by Ebrahim Nasrollah

نمادگرايي براي بيان مفاهيم در طي زمان ها و قرون شكل گرفته و در تفكرات و روياهاي نژادهاي مختلف جاي گرفته است و در فراسوي مرزهاي ارتباطي جاي دارد. نماد، انديشه را برمي انگيزد و انسان را به گستره ي انديشه بدون گفتار رهنمون مي كند. نمادها با عمق بخشي به اثر هنري مفاهيم والا را در قالب ملموس در اختيار مخاطب قرار مي دهند. نويسندگان و هنرمندان در دو ادب عربي و فارسي نيز از اين امر بهره بسيار برده اند. ابراهيم نصرالله در آثار خود به خصوص در رمان زيتون الشوارع به جاي طرح مستقيم مسئله اشغال فلسطين و حمله اسرائيل به فلسطين، با تكنيك هاي سمبوليستي به پيامدهاي اين فاجعه انساني و جوانب مختلف آن مي پردازد تا از كليشه شدن موضوع فلسطين در ادبيات داستاني جلوگيري كند. داستان انتري كه لوطيش مرده بود اثر صادق چوبك نيز سرشار از نمادپردازي است. «لوطي جهان»، «مخمل»، «معركه‌گيري»، «زنجير»، «شاهين» و «تبردارها» نمونه‌هايي از نمادهايي هستند كه اين داستان را يكي از شاهكارهاي صادق چوبك و بدون ترديد يكي از بهترين قصه‌هاي كوتاه معاصر فارسي كرده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصيفي-تحليلي به بررسي تطبيقي نمادپردازي در دو رمان مذكور مي پردازد كه نتايج حاصله نشان دهنده ي آن است كه نمادهايي چون اسارت، نماد انسان هاي وابسته، شخصيت ها، حيوان، عناصر طبيعي، جامعه و وطن و آزادي از جمله نمادهاي مشترك در اين دو رمان مي باشند.