ضمان واقعي، ضمان معاوضي

معاني زيادي براي ضمان از جمله قبول كردن، پذيرفتن در كتب لغت اورده شده است. از انجا كه ضمان بر دو قسم ضمان عقدي و قهري است مي توان گفت مفهوم اصطلاحي جامع ضمان عبارت است از التزام اختياري يا قهري كسي به پرداخت مالي به ديگري. گاهي ضمان شخص (و مسئوليت او) از نوع ضمان واقعي و گاهي از نوع ضمان معاوضي است. در ضمان واقعي، مضمون‌به، خود عين است و نه عوض معين؛ زيرا در صورت موجود بودن عين، خود عين برعهده متعهد است و اگر عين تلف شده باشد، مثل يا قيمت آن عوض معين قرار مي‌گيرد. مباحث غصب و در حكم غصب و اتلاف و تسبيب كه در قانون مدني جزو اسباب ضمان قهري آمده، نوع مسئوليت در همه ان ها از نوع ضمان واقعي است. در مورد ضمان قراردادي بودن تلف مبيع قبل از قبض اختلاف (مهمي) وجود ندارند اما در مورد ضمان درك اختلاف نظر وجود دارد كه مقصود از ضمان چه نوع ضماني است كه روشن شدن اين امر در تفسير و دامنه راي وحدت رويه جديد به ما مي تواند كمك كند.