جامعه شناسي جنايي و رفتار مجرمانه

اصطلاح جامعه شناسي جنايي براي اولين بار به زبان ايتاليايي و توسط انريكوفري (و پژوهشگر ديگري به نام كلونجلي) به كار برده شد (Sociologia criminala). اين اصطلاح به زبان فرانسه به Sociologie criminelle و به زبان انگليسي به criminal sociology يا Sociology of crime ترجمه شد. بنابراين، عنوان جامعه شناسي جنايي عمري حدود ۱۱۰ سال دارد. يعني از سال ۱۸۸۹ كه فري چاپ دوم كتاب خود يعني «افقهاي نوين در حقوق و آيين دادرسي كيفري» را به «جامعه شناسي جنايي» تغيير عنوان داد. فري پايان نامه خود را تحت عنوان «جبريت جرم» به نگارش در آورد. پس از انتقاداتي كه به نظريه جبريت جرم لمبروزو وارد شد، فري در سال ۱۸۸۱ كتابي تحت عنوان افقهاي نوين در حقوق و آيين دادرسي كيفري نوشت و در آن از جمله صحبت از قائم مقامها يا جانشين هاي كيفري نمود. وقتي جانشين هاي كيفري را در كتاب فري ملاحظه مي كنيم در مي يابيم منظور وي اقدامات پيشگيرانه غير كيفري است. مثلا مي گويد طلاق را قانوني كنيد تا زنا كم شود يا مي گويد زيارتگاهها را تعطيل كنيد تا كيف زني كاهش يابد. به اين ترتيب او در كتاب خود، در برابر مجازاتها و اقدامات كيفري، اقدامات غير كيفري را توصيه مي كند تا از حقوق كيفري بي نياز شويم. در برابر حقوق كيفري بكاريايي، ديدگاه غير كيفري را توصيه مي كند. به اين ترتيب به علل جامعه شناختي جرم اشاره مي كند و مي خواهد بگويد جرم فقط جنبه فيزيكي و رواني ندارد. لذا او عنوان چاپ دوم كتاب خود را «جامعه شناسي جنايي» قرار داد.ملاحظه مي شود كه هم نهضت حقوق كيفري و هم جرم شناسي و هم جامعه شناسي جنايي از ايتاليا آغاز شد. كتاب انريكوفري سبب شد كه تدريج از ديدگاههاي توارثي و عوامل ذاتي جرم فاصله گرفته شود. در فرانسه، دوركيم بخشي از كلاسهاي درس خود را به بحث درباره جامعه شناسي جنايي اختصاص داد. اين عنوان از سالهاي ۱۸۹۲ و پس از آن وارد ادبيات حقوقي فرانسه شد.