مطالعه نقش و تاثير انگيزه بر جرايم ارتكابي

يكي از مسائل همواره بحث برانگيز و چالشي در حوزه سياست جنايي تقنيني نظام حقوقي ايران، مبحث انگيزه ارتكاب جرم است. به باور بسياري از حقوق دانان جرم شناسان و به عنوان يك اصل در حقوق جزا، انگيزه در تحقق جرم و تعيين نوع و ميزان مجازات تأثيري ندارد. اما در اصل اين جمله يا بعبارتي رويكرد با هدف حقوق جزا كه راسا برقراري عدالت، پيشگيري از جرم و تضمين نظم عمومي با اعمال مجازات و اجراي آنها با توجه به شخصيت واقعي هر يك از مرتكبين است، تناقض دارد. بنابراين، نمي توانيم به طور كامل به انگيزه هاي شخص در ارتكاب جرم بي توجه باشيم. روش تحقيق توصيفي- تحليلي است. يافته هاي تحقيق نشان مي دهد كه انگيزه در حقوق جزاي ايران اصولاً تأثيري در جرم انگاري و نوع مجازات‌ها ندارد، ليكن اين اصل كلي در مواردي خاص و براي اجراي هرچه بهتر عدالت، تضمين حقوق و آزادي هاي فردي با استثنائاتي مواجه شده است، بطوري كه قانونگذار در مواردي انگيزه شخص را در ارتكاب فعل مجرمانه مستقيم و يا غير مستقيم در احراز مجرميت و مسئوليت كيفري دخيل دانسته است. مستقيم از اين جهت كه در برخي موارد خاص و استثنايي خود قانونگذار صراحتاً توجه به انگيزه و اهميت آن را در تحقق جرم و يا تعيين مجازات، تأكيد نموده است و غيرمستقيم از اين جهت كه امروزه قضات، علي الاصول در چارچوب قانون و به تجويز قانونگذار اختيار كافي جهت تطبيق مجازات با شخصيت مجرمين و از جمله انگيزه مرتكبين در ارتكاب جرم را دارند.