بررسي ماهيت عوض و معوض در حقوق ايران

عقودي كه بر حسب طبيعت خود داراي دو مورد است و هريك از دو طرف، در برابر مالي كه مي‌دهد يا ديني كه برعهده مي‌گيرد، مال يا تعهد ديگري را براي خود تحصيل مي‌كندمعوض مي‌نامند. در عقود معوض هميشه دو تعهد متقابل وجود دارد . هر يك از دو طرف در همان حال كه از ديگري طلبكار است، مديون او نيز هست. چنانكه در اثر عقد بيع براي خريدار و فروشنده در برابر ايجاد التزام مي‌شود. در عقد معوض ميان دو عوض رابطه متقابل معاوضي وجود دارد. حقوق ايران شروط عوضين را به 5 قسمت تقسيم نموده كه عبارتند از 1- عين بودن 2- معلوم و معين بودن 3-ماليت داشتن 4- ملك متبايعين بودن و طلق بودن 5- قدرت بر تسليم. در عقود معوض اصل بر اين است كه عوضين بايد متعادل باشند.يعني هم ارزش باشند. اگر در عقد معوض پس از عقد معلوم شود كه يكي از عوضين در هنگام عقد موجود نبوده عقد باطل است. اما اگر در عقد غير معوض، بعد از عقد معلوم شود كه مورد شرط وجود نداشته معامله باطل نيست. در عقود معوض مورد معامله يا عوضين بايد معلوم و معين باشد.