توقيفيّت اسماء و صفات الهي؛ بررسي ادلّۀ موافقان و مخالفان

از مباحث مهم علم كلام، مسئله‌ي توقيفيت اسماء و صفات الهي است. اينكه براي به كاربردن اسم و صفت براي خداوند اجازۀ شرع لازم است يا هر صفت كمالي را عقلا مي‌توان بر ذات حق اطلاق ‌كرد؟ دو نظريه وجود دارد: نظريّۀ توقيف كه بر عدم جواز تأكيد دارد كه مختار اكثريت اشاعره و اماميه است. و نظريۀ توقيفي نبودن كه مختار اكثريت معتزله است. دليل اهل توقيف، روايات دالّ بر وجود اسماء و صفات مشخّص براي خداست، در مقابل، مخالفان ضمن ردّ دلالت روايات بر حصر، به وجود اختلاف در روايات از جهت تعداد اسم مثل يكصد يا هزار و نيز اختلاف در مصاديق اسماء متمسّك شدند. گرچه ادله‌ي مخالفان توقيف قوت بيشتري دارد اما، احتياط اقتضاء دارد كه به نصوص وارده بسنده نمود.