تاثير توبه در سقوط حد و طريق احراز آن

توبه در حقوق جزاي اسلامي، به عنوان يكي از موارد اسقاط مجازات شناخته شده است. اهميت تأسيس حقوقي فوق، به حدي است كه با اجراي آن، گاه اصل حتمي بودن مجازات ها، ناديده گرفته مي شود. با تأمل در آيات و روايات حقوقي و همچنين سخنان فقهاي اسلامي استنباط مي شود كه توبه مشروط به تحقق ندامت حقيقي و عزم بر ترك هميشگي گناه است و به نظر مي رسد به صرف اظهار ندامت، نتوان مجرم را عاري از مسئوليت كيفري دانست.گرچه امروزه در مباحث جرم شناسي پيرامون پشيماني مجرم و تأثير آن در تخفيف مجازات مباحث زيادي عنوان شده ولي ماهيت حقوقي توبه در هيچ يك از مكاتب حقوقي امروزي به چشم نمي خورد. تأكيد اسلام بر كاهش فرصت هاي جرم زا منجر به اتخاذ سياست خاصي در اين زمينه گرديده است كه بر اساس آن ضمن حفظ واكنش كيفري در متون قانوني، امكان ترك اجراي كيفر را فراهم مي آورد. اصلاح داوطلبانه توسط مجرم(توبه) و پيش بيني گريزگاه هاي مختلف و قابل گسترده در جريان اثبات جرم و اجراي كيفر، امكانات وسيعي را به منظور كيفر زدايي ايجاد كرده است. يافته هاي تحقيق حاكي از آن است كه توبه به عنوان عامل سقوط مجازات يا تخفيف،در جرايم حق الله و حق الناس متغير است و از ماهيتي نسبي برخوردار است.