نقش همبست آب-انرژي-غذا در مديريت منابع طبيعي و تحقق اهداف توسعۀ پايدار

The Role of Water-Energy-Food Nexus in Natural Resource Management and Achievement of Sustainable Development Goals

در راستاي تكامل رويكردهاي چندجانبه گرايانه در مديريت منابع طبيعي، نظير تفكر آب-غذا-تجارت (آب مجازي)، مديريت يكپارچه منابع آب (IWRM) يا مديريت يكپارچه منابع طبيعي (INRM)، و تحقق اهداف توسعه پايدار، رويكرد همبست آب-انرژي-غذا، به‌عنوان جايگزيني جامع، در سال هاي اخير معرفي، به طور گسترده در پژوهش ها استفاده شده و پشتوانه فكري تحليل سامانه‌هاي پيچيده و درهم تنيده آب، انرژي، غذا و اكوسيستم را فراهم كرده است. رويكرد (تفكر) همبست، به بياني ساده، به پيوند متقابل هر يك از اين منابع، با لحاظ هم افزايي ها و بده بستان ها، ارتباط اين منابع با كاربري اراضي و تأثير و برهم كنش تغييرات اقليمي بر اين سامانه‌ها، مي پردازد. منابع عدم قطعيت بي‌شمار، پيچيدگي ذاتي و مشكلات مربوط به جمع آوري و استفاده از داده ها و عدم اجماع بر سر چارچوبي معين براي تحليل، دشواري پياده سازي اين رويكرد نوين را دوچندان كرده است. در بخش نخست اين مقاله، پيرامون مفهوم نسبتاً نوظهور همبست و سپس مقايسه آن با روش هاي سنتي مديريت يكپارچه بحث كرده و در بخش دوم، ارتباط همبست با مفهوم توسعه پايدار تشريح مي گردد. بخش سوم به پياده سازي اين نوع تفكر اختصاص‌يافته كه در آن حول محورهاي محرك‌هاي همبست، حكمراني، ظرفيت سازي و نهايتاً چالش‌هاي پيش رو صحبت مي‌شود. در پايان نيز جمع بندي و پيشنهاد ها ارائه مي گردند.