اكوتوريسم و توسعه پايدار

Ecotourism and Sustainable Development

اكوتوريسم يا بوم‌گردي يكي از شاخه‌هاي گردشگري بوده كه مبتني بر جاذبه‌هاي طبيعي است. به جهت ارتقاء سطح درك ارزش‌هاي زيست‌ محيطي و افزايش حفاظت از منابع طبيعي در سطح جهان، ارزش اكوتوريسم روز‌به‌روز درحال فزوني است. ديدگاه‌هايي در زمينه گردشگري و اكوتوريسم از طرف سازمان‌ها و موسسات عمومي بيان مي شود كه با يكديگر متفاوت اند. اين تعاريف متنوع از اكوتوريسم مي تواند تا حدي از كار موفقيت آميز در حوزه اكوتوريسم جلوگيري نمايد زيرا به طور دقيق مشخص نيست كه چگونه مي توان از اكوتوريسم استفاده كرده و از آن بهره برد. با اين حال مفاهيم مشتركي هم چون بُعد پايداري در عوامل اقتصادي، اجتماعي و محيط‌زيستي در آن‌ها وجود دارد. اكوتوريسم مي‌تواند به عنوان يكي از جنبه‌هاي اصلي توسعه پايدار باشد. براي پايدار ماندن اين صنعت در طولاني مدت مفهوم پايداري بايد با گردشگري تركيب شود و هم چنين در مقياس كوچك صورت گيرد. گردشگري پايدار ضمن هدف قرار دادن ايجاد تعادل در رشد اقتصادي، حفاظت از محيط‌زيست و عدالت اجتماعي، به توسعه پايدار نيز كمك مي كند. بايد دانست كه عدالت اجتماعي در تركيب با مسئوليت اقتصادي و زيست محيطي، كليد توسعه پايدار در طولاني مدت است. در كنار مزاياي اجتماعي بوم‌گردي تاثيراتي منفي نيز وجود خواهد داشت كه نمي توان از آن‌ها چشم پوشي كرد. جهت توسعه پايدار در صنعت اكوتوريسم، براي اعضاي محلي بايد نابرابري‌ها كاهش يافته و انگيزه براي كمك به حفاظت محيط زيست و حفظ و بقا فرهنگ محلي براي آن ها ايجاد شود و در كنار آن به فرهنگ و هويت مردم محلي نيز احترام گذاشته شود. اكوتوريسم راهي ارزشمند براي ايجاد تغييرات مثبت در تنوع زيستي نيز به شمار مي‌رود. در كنار وجود اثرات مثبت حفاظت محلي بايد توجه داشت كه اثرات مخرب و منفي حاصل از اكوتوريسم را به حداقل رساند.