ارزيابي تخريب زمين در اراضي نيمه خشك

Assessment of land degradation in semi-arid lands

بيابان‎زايي عبارت است از تخريب اراضي در مناطق خشك، نيمه خشك تا خشك جنب مرطوب به سبب اثرات گوناگون ناشي از اعمال مخرب عامل انساني. جهت ارزيابي و تهيه نقشه بيابان زايي تاكنون تحقيقات بسيار زيادي در داخل و خارج كشور صورت گرفته كه منجر به ارائه مدل هاي منطقه اي فراواني شده است. جهت ارزيابي تخريب زمين منطقه طالقان در استان البرز مورد بررسي قرار گرفت. در اين تحقيق ابتدا براساس تلفيق اطلاعات مربوط به نقشه هاي توپوگرافي، زمين شناسي، عكس هوايي و بازديد هاي صحرايي، منطقه به عنوان واحد اصلي ارزيابي وضعيت فعلي تخريب زمين مدنظر قرار گرفت. با توجه به تجزيه، تحليل و تلفيق روش IMDPA كه جديدترين و مطرح ترين مدل بيابان زايي در داخل كشور محسوب مي گردد، تلاش گرديد تا معيارها و شاخص هاي موثر بر بيابان زايي انتخاب شوند و در قالب يك مدل منطقه اي بيابان زايي و با توجه به ارزش عددي هر يك از شاخص ها در هر واحد كاري و سپس در كل منطقه مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرند. در نهايت وضعيت فعلي تخريب منطقه با تاكيد بر دو معيار اقليم و خاك در چهار كلاس كم، متوسط، شديد و بسيار شديد برآورد گرديد. نتايج بدست آمده نشان مي دهد كه در مدل پيشنهادي منطقه اي، عرصه ي مورد مطالعه از نظر شدت تخريب در كلاس متوسط(II) و حدود 30/2639 هكتار (33/55 درصد) در كلاس شديد قرار دارد.