شكوفايي و رُشد انسان با رزق طيّب

Human flourishing and growth with Tayyeb sustenance

مقدمه: حيات از جانب خداوند به همه موجودات داده شده است. بنابراين در تداوم آن، نيازمند اسبابي هستند. مطلق اسبابي كه موجودند و به تبع آن، انسان براي ادامه حيات خويش به آن‏ها محتاج است، به نام رزق شناخته مي‌شود. طبق برخي تعاريف، «رزق» ، بخشش مدام و پيوسته است كه زماني دنيوي و گاهي اخروي است و البته گاهي به نصيب و بهره نيز، رزق اطلاق شده است و همچنين به غذايي كه وارد معده شده و با آن تغذيه مي‌شود نيز رزق گويند. «رزق» در فرهنگ قرآن و روايات، به معناي تأمين كننده حيات است و بسته به نوع حيات، جنس رزق نيز متفاوت است. مواد و روش ها: اين پژوهش مطالعه درون ديني است كه با بررسي متون ديني، قرآن كريم و سنت، مسائل موجود در زمينه رزق حلال و طيب را مورد بررسي و تحليل قرار مي دهد و شناخت مطالعات انجام شده، معناشناسي طيّب و طبقه‌بندي و تبيين عبارات مرتبط با واژه رزق طيب را انجام شد. يافته ها و نتيجه گيري: . بعضى از مفسرين، ذكر قيد «حلالاً» براي رزق را، دال بر اين دانسته‌اند كه رزق هم شامل حلال مي‌شود و هم حرام؛ وگرنه ذكر اين كلمه، لغو بود. اما اينچنين نيست؛ بلكه «حلالاً»، قيد توضيحى است كه با مقيدش مساوى است، و نكته‏اى كه در ذكر آن است، اين است كه اشاره كند به اينكه حلال و طيب بودن روزى، عذر براى كسى كه بخواهد پيرامون رهبانيت بگردد، باقى نمى‏گذارد. پس رزقي كه از جانب خداوند بخشيده و مقدر مي‌شود، در اصل حلال است ولي انسان‌ها به واسطه كسب و بيع غير صحيح و مبادلات فاسد و اعمال حرام، بخشي از آن را به صورت حرام درمي‌آورند. آنچه انسان در راه حرام مورد بهره‏بردارى قرار مى‏دهد، رزق خدا نيست و نبايد وسيله معصيت را به خدا نسبت داد، براى اينكه خود خدا، معاصى بندگان را به خود نسبت نداده و تشريع عمل زشت را از خود نفى نموده و فرمود: « قُلْ إِنَّ اللَّهَ لا يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ، أَ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ» (اعراف/28). مي توان گفت مراد از حليّت و طيّب، اين است كه رزق، طورى باشد كه طبع بشر از آن محروم نباشد، يعنى طبع آدمى آن را پاكيزه بداند و از آن خوشش آيد، و ملاك حليت شرعى هم همين است.

Introduction: Life is given to all creatures by God. Therefore, in its continuation, they need a tool. The absolute tools that man needs to continue his life is known as sustenance. According to some definitions, sustenance is continuous giving, which is sometimes worldly and sometimes otherworldly, and of course, sometimes it is also referred to as provision, and also the food that enters the stomach and is fed with it also called sustenance. Sustenance in the culture of the Quran and hadiths means the provider of life, and depending on the type of life, the type of sustenance is also different. Materials and methods: This research is a study within religion, which examines and analyzes the issues in the field of halal and tayyeb by examining religious texts, the Holy Quran and the Sunnah, and recognizing the studies done, the semantics of tayyeb and Classification and explanation of phrases related to the word Tayyeb sustenance was done. Findings and conclusions: Some commentators have considered the mention of the halal for sustenance to mean that sustenance includes both halal and haram; Otherwise, the mention of this word would be canceled. But it is not. So Halal is an explanatory clause that is equal to its binding, and the point of mentioning it is to point out that the halal and Tayyeb does not leave an excuse for someone who wants to become a monk. Therefore, the sustenance that is given and determined by God is halal in principle, but humans make a part of it haraam through improper buying and selling, corrupt exchanges, and haram acts. What man exploits in the forbidden way is not God s sustenance, and the means of sin should not be attributed to God, because God himself did not attribute the sins of his servants to himself and denied the law of the ugly act from himself and said: « قُلْ إِنَّ اللَّهَ لا يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ، أَ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ» (A raf/28). It can be said that the meaning of Halal and Tayyeb is that sustenance should be in such a way that human nature is not deprived of it, human nature considers it pure and likes it, and this is the criterion of Islamic Halal.