بررسي مقايسه ي نظريات تفسيري استاد مطهري و علامه طباطبايي

در اين تحقيق كوشش گرديده كه نظريات تفسيري استاد مطهري(ره) و علامه طباطبائي با رويكرد تطبيقي در سه بسترخدا شناسي، هستي شناسي و انسان شناسي مورد كاوش قرار بگيرد. شيوه تفسيري استادمطهري(ره) با علامه طباطبايي با هم تفاوت داشته گرچه در برخي موارد داراي مشتركاتي نيز مي باشند. ازمنظر آنان زبان قرآن برخلاف زبان عرف عقلاء بوده و مخصوص به خود قرآن مي باشد. هردو مفسّر به مسئله خدا شناسي، هستي شناسي و انسان شناسي با تكيه بر قرآن كريم پرداخته اند اما نوع نگاه شان باهم متفاوت است؛ استاد مطهري(ره) اطلاق واژه نور را به خداي متعال از طريق عموميت وضع آن حل نموده اما علامه طباطبايي با نگاه هستي شناسانه و از راه وحدت تشكيكي وجود، استعمال واژه فوق را به خداي متعال جايز مي شمارد. در بحث هستي شناسي علامه مسئله آسمانها و زمينهاي هفتگانه را از طريق مماثلت عددي امر مسلم دانسته اما استاد مطهري(ره) دليل بروجود هفت آسمان را نصي قرآني مي داند ولي زمينهاي هفتگانه را ازظهور آيه 12سوره طلاق استفاده مي كند. در باره حقيقت و آفرينش انسان ديدگاه هر دو مفسر باهم نزديك بوده اما نسبت به نظريه تكامل رويكردها و گرايشهايي متفاوتي را برگزيده اند كه به عقيده شهيد مطهري(ره) با فرض پذيرش نظريه فوق نيز، هيچگونه تضادي با آموزه توحيد نداشته بلكه در جهت تأييد آن قرار دارد. علامه تأثير جهان بيني مادي و الهي را در زندگي انسان مورد توجه قرار داده و حسّ خدا خواهي را در وجود انسان به عنوان يك امر فطري معرفي مي نمايد كه تمام آموزه هاي دين اسلام با آن همسويي دارد. اما استاد مطهري(ره) ضمن تأكيد براين مسئله، روي قابليت هاي انسان و نقش او در ساختن خويشتن و اهميت سرمايه هاي انساني عنايتي بيشتري نشان داده است. راجع به مسئله عفت، علامه طباطبايي فقط در محدوده بيان قرآن به آن پرداخته اما استاد مطهري(ره) علاوه برآن، ضمن تبيين جايگاه عفت در جامعه انساني ديدگاه متفكران غربي را نيز نسبت به اين موضوع به چالش كشيده است